Millennium-kerstpakket een klapper

Met smart wacht menig werknemer vanaf begin december op het jaarlijks terugkerende kerstpakket. Dit jaar niet zonder reden. Het nieuwe millennium stuwt de gemiddelde waarde van het pakket naar een hoger bedrag dan ooit. Rode wijn is vervangen door champagne.

De helft van alle Nederlanders ontvangt jaarlijks een kerstpakket. Geen liefdadigheidsactie meer zoals in de naoorlogse dagen, maar een weelderige verwennerij waar menig werknemer vanaf begin december watertandend naar uitkijkt.

`Hoe meer, hoe beter' leek tot voor kort het credo. ,,Maar aan kwaliteit wordt steeds meer waarde gehecht'', zegt R. Roorda van het Centraal Bureau Levensmiddelenhandel (CBL). In verband met het millennium kiezen bedrijven met nog meer aandacht hun kerstpakketten uit. Bedrijven worden steeds guller, aldus Roorda. ,,Directies willen met een flinke klapper afscheid nemen van het millennium.'' In voorgaande jaren was de geijkte fles wijn terug te vinden in de verpakking. Vlak voor het jaar 2000 zijn veel werkgevers vrijgeviger en is de rode wijn vervangen door een fles millennium-champagne met toepasselijk etiket.

De kerstpakkettenbranche is big business. In de florerende economie is de gemiddelde waarde van een kerstpakket dit jaar met 10 procent gestegen naar 60 gulden, zo heeft het CBL berekend. Niet alleen de waarde is gestegen, ook het aantal pakketten waarmee werkgevers hun werknemers en relaties in de watten leggen, is toegenomen tot een recordhoogte van 4,5 miljoen pakketten, een half miljoen meer dan vorig jaar. De totale waarde ervan is 270 miljoen gulden tegen 220 miljoen in 1998.

Waar bij duizenden bedrijven de werknemers met een kerstpakket naar buiten sjouwen, lopen mensen bij de hulporganisatie Artsen zonder Grenzen ieder jaar met lege handen het gebouw uit. Hoofd communicatie en fondsenwerving J. Wijbrandi van Artsen zonder Grenzen is daar duidelijk over. ,,Tot dit jaar hebben onze medewerkers op het hoofdkantoor geen kerstpakket gekregen, omdat dat niet bij deze sobere organisatie past.'' Dit jaar komt daar verandering in, in de vorm van ,,een zeer bescheiden presentje''.

Werknemers die een groter pakket tegemoet zien, treffen in de verpakking dikwijls het klassieke pakket aan met een bonte mengeling van producten. Zoutjes voor de kinderen, wijn voor de volwassenen en delicatessen voor een exclusief diner. Tegenwoordig levert de pakkettenbranche ook veel maatwerk. Roorda: ,,Bedrijven stellen bijvoorbeeld speciale allochtonenpakketten samen zonder rundvleesproducten.''

Ook non-food-artikelen vinden steeds gretiger aftrek. ,,We verpakken Chinese producten in een speciale wok, we stellen ook pakketten samen in een stalen wasmand, het kan allemaal'', zegt een woordvoerder van groothandel Sligro. Ahold Grootverbruik, dat ook kerstpakketten samenstelt, biedt als aanvulling op de levensmiddelen een speciaal eindejaarsspel aan.

De laatste jaren staat bij veel pakketten een thema centraal. Zoeken ondernemers geen Aziatisch pakket vol met kruiden en pittige sausjes uit voor hun mensen, dan wellicht een koffiepakket met kop en schotel. De Brabantse Kerstpakketten Specialist in Goirle stelt vooral boerenkerstpakketten samen. Appelsap, ringworsten, jam, boerenkaasjes en kruidkoek, alles op ambachtelijke wijze vervaardigd. Ook vogelhuisjes of voederpinnen komen in de geschenkverpakkingen terecht. ,,Het heeft in tegenstelling tot het gros van alle pakketten niets met het millennium te maken'', zegt mede-eigenaar G.J. Krebaum van het Brabantse bedrijf. ,,Het is afwijkend, origineel en dat wordt gewaardeerd.''

Fair Trade, het bedrijf dat het kopen van derde-wereldproducten tracht te bevorderen, besteedt evenmin bijzondere aandacht aan het jaar 2000. ,,We kunnen mensen in Aziatische landen niet vragen om speciaal voor het millennium iets te maken wat ze totaal niet gewend zijn'', legt account-manager geschenkpakketten M. de Bruin uit. ,,We hopen dat werkgevers aan de vooravond van een nieuwe eeuw een `eerlijk product' aan hun relaties willen schenken.'' Dus stopt Fair Trade zogeheten Max-Havelaarproducten in het kerstpakket, zoals koffie die onder `eerlijke handelsvoorwaarden' is gekocht van kleine boeren, aangevuld met een aardewerken wok of kandelaar annex vaas.

Verrassend is dit jaar de tegenvallend belangstelling voor de biologische kerstgeschenken. Hoewel supermarkten meer biologische producten in het assortiment moeten opnemen als gevolg van de stijgende vraag, prefereren veel ondernemingsraden toch `standaard' pakketten. W. Jansen van Sligro: ,,De biologische producten zijn over het algemeen niet zo lang houdbaar en voldoen daarom niet aan de houdbaarheidseisen van enkele maanden.''