Kerstbal

HONDERDEENENDERTIG MILJARD dollar is in alle opzichten veel geld. Dit bedrag (302 miljard gulden) is de inzet van het overnamebod van Vodafone AirTouch op Mannesmann. Het betekent dat het Brits-Amerikaanse telecombedrijf van mening is dat het Duitse industriële conglomeraat uit Düsseldorf meer waard is dan de hele economie van Finland, ongeveer net zoveel als Polen of bijna de helft van het Nederlandse bruto nationale product. Dat mag, op zijn zachtst gezegd, opmerkelijk worden genoemd.

Waarop is de verwachtig gebaseerd dat de overname van Mannesmann door Vodafone zodanige gunstige bedrijfseffecten zal hebben dat het biedingsbedrag kan worden terugverdiend? In (vijandige) overnames gaat het altijd om veel geld. Maar in de ICT-sector, de bedrijvigheid in de informatie- en communicatietechnologie, zijn dit jaar alle remmen los. Dichter bij huis blijkt dat uit de explosieve koersstijging van aandelen KPN op de Amsterdamse beurs. KPN heeft onlangs voor 22 miljard gulden het Duitse telecombedrijf E-Plus overgenomen en sindsdien kent de toch al fors gestegen koers van KPN geen bovengrenzen meer. Terzijde: dit levert de Nederlandse staat, nog altijd een grote minderheidsaandeelhouder in KPN, een reusachtige boekwinst op.

WAT MET DE aandelen van Internetbedrijven (dot.com) in de Verenigde Staten aan de hand is, gebeurt in Europa met telecombedrijven. Dit laat zich in zoverre verklaren dat de Europese markt voor telecom en met name gsm's verder ontwikkeld is dan de Amerikaanse, terwijl daar de Internetactiviteiten inmiddels een veel grotere vlucht hebben genomen. Daarnaast verwachten telecombedrijven een reusachtige expansie van hun activiteiten in de nabije toekomst als meer en meer informatieverkeer via hun elektronische hoge snelheidslijnen zal verlopen. En ten slotte gaat het om marktaandeel: in de geprivatiseerde Europese telecommarkten leveren bedrijven slag om de markt.

Dan nog blijft de vraag: hoe ver moet de biedingsgekte gaan? In de Verenigde Staten liep in de jaren tachtig de rage van de leveraged buy outs (financiering van overnames met geleend geld) volkomen uit de hand. Bedrijven bleven zitten met grote schulden die ze slechts konden aflossen door onderdelen te verkopen, te bezuinigen en te krimpen. Soms liep het fout af met bedrijven die zich te diep in de schulden hadden gestoken om een concurrent over te nemen.

DE BEURS WEET vooralsnog van geen wijken. Vandaag sprongen de koersen van telecombedrijven in euforie weer verder omhoog. Zelfs als met alle gunstige perspectieven rekening wordt gehouden, lijkt zich hier een implosieve luchtbel te ontwikkelen. Zoals Charles Mackay, de 19de-eeuwse geschiedschrijver over financiële speculatie al opmerkte: ,,Mensen denken in kuddes, worden gek in kuddes, maar komen slechts één voor één weer bij hun verstand.''