Hiep hoi, hij krijgt de mazelen

Vier procent van de Nederlandse kinderen wordt op religieuze of andere gronden niet ingeënt tegen kinderziekten. Drie kinderen overleden onlangs aan mazelen.

Toen haar zoons klein waren, was het soms weleens eng dat ze niet waren ingeënt, zegt Marga Rotink. Maar inmiddels zijn ze zes en negen en gezond. Dus toen de oudste twee jaar geleden een rode uitslag kreeg, schrok ze niet. ,,Ik dacht hiep hoi, hij krijgt de mazelen. Mazelen is een heel goede ziekte om door te maken. Daar worden ze sterk van.'' Of het echt mazelen was is niet zeker, want Rotink is niet met haar zoon naar de dokter geweest. ,,Hij was er vrij snel weer overheen.''

Yogalerares Rotink en haar man, docent op een vrije school, leven volgens de principes van de macrobiotiek en antroposofie. Volgens deze leer hebben kinderziekten een functie voor het verkrijgen van weerstand. Rotink en haar man besloten daarom hun kinderen niet te laten inenten. Door hun gezonde manier van leven lopen haar kinderen volgens Rotink geen enkel risico aan kinderziekten te overlijden. ,,Kinderen die doodgaan aan de mazelen waren al zwak.''

Sinds 1952 kunnen alle circa 200.000 kinderen die jaarlijks in Nederland worden geboren gratis tegen kinderziekten worden ingeënt. Aanvankelijk betrof het alleen difterie, kinkhoest, tetanus en pokken; later kwamen er bof, mazelen, rode hond, polio en haemophilus influenza bij. Kinderen krijgen hun eerste `dktp-prik' als ze twee maanden oud zijn, en de laatste `bmr-cocktail' op hun negende. Het rijksvaccinatieprogramma is niet verplicht, maar het overgrote deel van de bevolking neemt eraan deel.

Een klein aantal ouders ziet ervan af, meestal op religieuze gronden. Ongeveer vier procent van de kinderen wordt daardoor niet ingeënt. Sinds juni heerst onder deze kinderen een mazelenepidemie, die zich heeft verspreid over delen van Zuid-Holland, Zeeland, Utrecht, Gelderland en Overijssel. Zeventienhonderd kinderen liepen tot nu toe de ziekte op; drie zijn inmiddels overleden. D66-Kamerlid Van Vliet pleitte er deze week voor de vaccinaties toch verplicht te stellen.

De kinderen van Mieke van Rijn uit Hendrik Ido Ambacht zijn wel ingeënt. Maar veel andere kinderen in de overwegend gereformeerde gemeente niet. Op de school van twee van haar kinderen komt mazelen voor. De leerlingen zijn volgens Van Rijn wel ingeënt. ,,Maar ze sporten natuurlijk wel allemaal door elkaar heen.'' Een neefje van haar kreeg mazelen hoewel hij gevaccineerd was, wat incidenteel voorkomt. Van Rijn vindt het asociaal als mensen hun kind niet inenten. ,,Ik vind dat je het niet kunt maken. Dat jij die mening hebt, oké. Maar míjn kind kan daar de dupe van zijn.''

Er zijn ook mensen die om niet-religieuze redenen afzien van de vaccinaties. Een deel van hen is aangesloten bij de Nederlandse Vereniging Kritisch Prikken (NVKP), die vijf jaar geleden is opgericht. Inmiddels heeft zij zeshonderd leden. Homeopaat Peter Guinée was een van de initiatiefnemers. ,,Wij vinden dat mensen een vrije keus moeten maken voor inenten. Nu is de keus niet vrij, omdat mensen niet over voldoende informatie beschikken.'' Het gaat Guinée vooral om informatie over de bijwerkingen. ,,Die variëren van ontroostbaar huilen en roodheid via hevige stuipen tot hersenbeschadiging die leidt tot ontwikkelingsstoornissen. Ik ken ook sterfgevallen na vaccinaties.''

Hoogleraar virologie A. Osterhaus van de Erasmusuniversiteit maakt zich grote zorgen over groepen als de NVKP. ,,Als je die inentingen weghaalt, krijg je weer gigantische sterftecijfers.'' Hij wijst op de tests die vaccins ondergaan en het Nederlandse systeem voor de registratie van bijwerkingen. ,,Wanneer er echt iets mis zou zijn, komt dat direct aan het licht.'' Osterhaus verzet zich ook heftig tegen het standpunt dat mazelen goed zou zijn voor kinderen. ,,Het is helemaal niet goed om mazelen te krijgen. Wereldwijd gaat er een miljoen kinderen per jaar aan dood.'' Dat betreft volgens hem ook kinderen die daarvóór kerngezond waren.

Mulberry Egstorf-Pantophlet uit Oostzaan is ervan overtuigd dat haar dochter Nathalie (11) autistisch is geworden door de vaccinaties. Het meisje ontwikkelde zich volgens haar normaal tot ze na een dktp-prik last kreeg van chronische diarree en verkoudheid. Na de bmr-prik kon ze geen liedjes meer zingen en was ze ook allerlei andere vaardigheden kwijt. Weer een prik later verslechterde haar spraak tot er niets van over was. ,,Ze heeft een eigen taal ontwikkeld. Ze praat nog altijd maar wij verstaan haar niet.''

Een wetenschapper heeft haar uitgelegd dat haar kind ook zonder de prikken waarschijnlijk wel autistisch was geworden, bijvoorbeeld na een griep. Daar maakt ze zich kwaad over. ,,Hoe kan hij dat nou bewijzen. Als mijn kind die prik niet had gekregen, was ze misschien wel nooit zo geworden. Iemand met een predispositie voor longkanker krijgt dat misschien ook wel niet als hij nooit rookt.'' Ook zij pleit voor eerlijker voorlichting. ,,Het is een schande dat men volhoudt dat het geen kwaad kan. Vaccinaties zijn niet wat ze pretenderen te zijn.''

In de overheidsbrochure `44 vragen over vaccinaties' staan als mogelijke bijwerkingen genoemd: verminderde eetlust, hangerig zijn, huilen, roodheid en lichte huiduitslag, hoge koorts en flauw vallen. De ernstigste bijwerkingen die zich na de mazelenvaccinatie kunnen voordoen staan er niet in. Dat zijn hersenontsteking en de zogenoemde anafylactische shock, zegt J. van Steenbergen van de Landelijke Coördinatiestructuur Infectieziektenbestrijding. Beide komen volgens hem echter slechts voor bij één op de miljoen kinderen. Kinderen die mazelen krijgen, ontwikkelen veel vaker complicaties. Long-, hersen- of oorontsteking komen voor bij één op de vijf patiënten. Daarnaast is er volgens Van Steenbergen ,,een waslijst'' van aandoeningen die worden gemeld na de vaccinatie, zoals hersen-, huid- en oogziekten. Een verband met de prik is volgens hem noch aangetoond, noch uit te sluiten, doch ,,niet plausibel''. Maar volgens Van Steenbergen wegen de nadelen van vaccinatie niet op tegen de grote winst die ermee wordt geboekt. ,,Voor de vaccinaties stierven er tweehonderd kinderen per jaar aan mazelen. Nu, onder de kinderen die zijn ingeënt, geen één meer.''