Economie

Jan Pen is econoom en is verbonden aan de Rijksuniversiteit van Groningen. Naast zijn wetenschappelijke publicaties schrijft hij in diverse bladen.

,,Het economisch vakmanschap is geweldig opgeschoten. Het inzicht schrijdt voort. Maar waar vergelijk je het mee? Beschouw ik de ontwikkelingen in de natuurwetenschappen, de cognitieve psychologie, de techniek in de afgelopen eeuw, dan is de economie een achterblijvertje.

Maar op het terrein van de econometrie en economische modellen waren de ontwikkelingen in de afgelopen eeuw spectaculair. Zo heeft Nobelprijswinnaar Jan Tinbergen de modellenbouw op een hoger plan gebracht. Hij was dag en nacht bezig met de poging om economische relaties in getallen uit te drukken. Hij richtte het Centraal Planbureau op en heeft in de jaren dertig als geen ander de macro-economische modellenbouw helpen uitvinden.

Verder hebben bijna alle economen zich het inzicht eigen gemaakt dat technische vooruitgang de economische groei beheerst; dat was een opvatting die in de vorige eeuw nog werd bestreden. En groei is goed, voorzover die terechtkomt bij mensen die het extra inkomen het meest nodig hebben. De armoede moet weg.

Of de sterke verbetering van het economisch vakmanschap ook heeft geleid tot beter beleid, wil ik betwijfelen. Ik zou willen dat het zo was. Ik zou willen dat het ideaal van Tinbergen - politici geven de doeleinden aan en economen schetsen de mogelijkheden - zou worden gehuldigd. Maar politiek blijft het spel der belangen. Toch ben ik niet altijd sceptisch over politici; economen gaven bijvoorbeeld geen eensluidend oordeel over de invoering van de euro. Politici trokken hun eigen koers en nu gaan we met één Europese munt de volgende eeuw in. Hiep, hiep, hoera.

Internationaal geef ik een zeven. Nationaal geef ik liever geen cijfer; de economie is een internationale wetenschap en door geen cijfer te geven, benadruk je dat. Door de moderne communicatiemethoden loopt Nederland niet achter en op sommige terreinen voorop. Wat dus internationaal geldt, geldt ook voor Nederland.''