Uw vriend, de standwerker

Nog steeds geen stemmig kerstcadeautje gevonden? Wat dacht U van een kasteel bij Brussel, 27 kamers, 30 hectare land? Of misschien zo'n geinige sportwagen AC Cobra uit 1965, als nieuw gerestaureerd? Of liever een buitenhuis in de Provence of Toscane?

Al deze aanbiedingen komen voorbij op het televisiestation Wishline. Huizen, auto's, ja zelfs hele vliegtuigen zijn er te zien, soms met, soms zonder vraagprijs. Een tv-station dat zich duidelijk richt op wie veel geld te besteden heeft – en als zodanig een teken des tijds. Reflecteren en eventueel bieden kan per telefoon of op het web (www.wishline.com).

Satelliettelevisie dient niet alleen voor het uitzenden van programma's. Zo zijn er natuurlijk de talloze pornostations, die kijkers willen verleiden om telefoonnummers te bellen in buitenissige oorden, en hun inkomsten ontlenen aan commissie van de PTT in anders zelden gebelde landen als de Dominicaanse Republiek.

Er zijn de talrijke reisstations die met prachtige plaatjes de kijker tot het bestellen van reizen naar exotische landen aansporen.

En er zijn de verkoopstations. Omdat HMG zijn transponders op de satelliet 's nachts verhuurt aan twee Amerikaanse bedrijven, zijn ze ook de kabelkijker niet onbekend: de man die zo vreselijk snel kan lezen dat iedereen met zijn methode makkelijk professor kan worden, de toch al welgeproportioneerde dame die zich afbeult met een fitness-toestel.

Maar de meest pure verkooptelevisie gaat aan Nederland voorbij – die welke het equivalent vormt van de oude standwerker. Het bedrijf QVC exploiteert zo'n zender zowel voor Engeland als voor Duitsland. In Duitsland is verder HOT actief (Home Order Television).

24 uur per dag zijn op deze zenders presentatoren bezig de lof te zingen van revolutionaire messenscherpers, stofzuigers die ook soppen, hifi-sets van onduidelijke merken en fraaie poppen. De presentaties zijn vormgegeven als echte programma's, gewijd aan een bepaalde productsoort. Bestellen gaat telefonisch, en altijd wordt de indruk gewekt dat je er vlug bij moet zijn – in een hoekje van het scherm staat hoeveel vreselijk handige groentesnijders er nog over zijn. En ze gaan vlug, je wordt er zenuwachtig van.

Af en toe mag een koper zelfs even in de uitzending, om zich enthousiast uit te laten over het product dat hij net besteld heeft, en de presentatoren, die als vrienden worden toegesproken, succes te wensen met hun menslievende arbeid – alles is immers met korting. Dat zal de oude standwerker van het plein, die zich na de verkoop beter uit de voeten kon maken voordat de eerste klachten over het geleverde binnenkwamen, zich in zijn stoutste dromen niet hebben kunnen voorstellen.

TV-stations als deze leggen een duidelijke voorkeur aan de dag voor wat duurdere producten, want dan gaat de omzet sneller. Gouden, of zwaarvergulde sieraden bijvoorbeeld, in close-up getoond zodat ieder kloofje op de hand van de presentatrice genadeloos uitkomt. Of keyboards die desnoods zelf liedjes kunnen spelen, zodat je `het succes van ieder feestje' wordt. Er zijn ook producten die je alleen maar op verkooptelevisie ziet, zoals speelgoedberen voor volwassenen: `hochwerdige Sammlerbere'.

Het leukste is verkooptelevisie op momenten dat eigenlijk niemand boodschappen doet, om vier uur in de ochtend bijvoorbeeld, al vertonen de zenders dan meestal herhalingen. Slechts één keer per jaar vallen de verkoopkanalen stil: in de Kerstnacht, als in Duitsland en Engeland alleen maar wordt uitgepakt.

Alle genoemde stations zijn te zien via Astra, 19,2 graden oost.