Oud-kanselier Kohl verliest steun CDU-top

Angela Merkel, algemeen secretaris van de Duitse CDU, heeft haar partij opgeroepen zich te distantiëren van Helmut Kohl. De oud-kanselier heeft de partij met zijn toegegeven handelwijze omtrent zwartgeldrekeningen ,,materiële miljoenenschade'' toegebracht. Tevens heeft hij de geloofwaardigheid van de CDU aangetast.

Merkel schrijft dit vandaag in een bijdrage aan de Frankfurter Allgemeine Zeitung. Het feit dat Merkel, die als rechterhand geldt van CDU-partijvoorzitter Wolfgang Schäuble, openlijk afstand neemt van Helmut Kohl betekent dat zij zich gesteund weet door de partijtop.

Ook maakt het optreden van Merkel duidelijk dat de ondervraging van Kohl gisteren door het accountantsbureau Ernst & Young in Berlijn niet de door de CDU gewenste informatie over de geheime bankrekeningen heeft opgeleverd.

De CDU wil via het onderzoek van Ernst & Young zo snel mogelijk opheldering krijgen over de herkomst van de illegale gelden die Kohl jarenlang als partijvoorzitter beheerde. Vorige week gaf Kohl publiekelijk op de televisie toe, dat hij bedragen van 1,5 à 2 miljoen mark via deze geheime partijrekeningen naar lokale afdelingen heeft doorgesluisd. Ook gaf de oud-kanselier impliciet toe dat het zwart geld betrof, dat ,,contant in koffers'' de CDU-partijcentrale in Bonn is binnengedragen. Iets wat volgens Kohl helemaal ,,niet ongebruikelijk'' was.

Kohl heeft met zijn handelwijze de wet op de partijfinanciering overtreden, die de publicatie van giften boven de 20.000 mark verplicht stelt. De oud-kanselier, die toegaf ,,mogelijk'' fouten te hebben gemaakt, weigerde echter de namen van de donateurs bekend te maken. De voorzitter van de parlementaire onderzoekscommissie, die door de Bondsdag is ingesteld om de kwestie te onderzoeken, liet eerder deze week weten dat Kohl in het uiterste geval desnoods tijdelijk gevangen kan worden genomen (`gegijzeld') om hem tot een bekentenis te dwingen. Volgens bondskanselier Gerhard Schröder (SPD) hoeft het evenwel zover niet te komen, omdat hij er het ,,volste vertrouwen'' in heeft dat Kohl zijn plichten als burger kent.

Merkel riep Kohl eerder deze week op de herkomst van de illegale gelden die in de partijkas zijn gevloeid, bekend te maken. De CDU is er veel aan gelegen de affaire-Kohl op te helderen nog voordat de parlementaire onderzoekscommissie met haar bevindingen naar buiten komt.

De CDU, die de eerste teleurgestelde leden al ziet weglopen vanwege de kwestie-Kohl, vreest niet alleen de komende deelstaatverkiezingen in Sleeswijk-Holstein en Noordrijn-Westfalen te verliezen. Ook de kansen van de CDU bij de komende Bondsdagverkiezingen in 2002 staan op het spel, schrijft Merkel. Volgens haar was de tijd van Kohl al voorgoed voorbij met het verlies van de verkiezingen in september 1998.

Merkel stelt dat het misschien teveel gevraagd is van Kohl zelf te verlangen, dat hij van vandaag op morgen al zijn ambten neerlegt en zich uit de politiek terugtrekt. Kohl is nog altijd CDU-afgevaardigde in de Bondsdag en erevoorzitter van de partij. ,,Daarom is het aan degenen, die nu in de CDU de verantwoordelijkheid dragen de toekomst zelf in de hand te nemen'', aldus Merkel.

Zowel Kohl als de CDU moeten inzien, dat de toekomst alleen op een ,,waarachtig fundament'' kan worden opgebouwd. Een keuze tussen ,,fouten ophelderen'' en ,,de erfenis bewaren'' is er niet, meent Merkel. ,,De partij moet leren lopen, ook zonder haar oude strijdros''. Maar een afscheid van Kohls erfenis zal volgens haar niet zonder pijn of kwetsuren mogelijk zijn.

Merkels oproep aan haar partij kwam op een saillant moment omdat het presidium van de CDU zich vandaag opnieuw met de affaire heeft beziggehouden. Niet alleen de basis van de CDU is ontdaan over Kohls gejongleer met zwart geld. In de partijleiding zelf wordt gevreesd dat de CDU bij de regionale verkiezingen grote klappen krijgt als de onderzoekscommissie de komende twee jaar regelmatig met nieuwe onthullingen zal komen.

De officier van Justitie in Bonn heeft intussen bekendgemaakt, dat pas na Kerstmis zal worden beslist of een onderzoek naar Kohl zal worden ingesteld wegens kwade trouw en mogelijk witwassen van gelden. Kohl zelf heeft steeds onderstreept dat hij beslist niet `corrupt' of `politiek omkoopbaar' is geweest. In verschillende interviews heeft Kohl uitdrukkelijk ontkend iets te maken te hebben met smeergelden, die bijvoorbeeld aan de CDU betaald zouden zijn door Thyssen in verband met wapenleveranties aan Saoedi-Arabië en door het Franse Elf Acquitaine wegens investeringsprojecten in Oost-Duitsland.