Moeder droomt van Europees voetbal

Barcelona speelt vanavond in Madrid tegen Rayo Valle- cano. De familieclub uit de wijk Vallecas staat op een verrassende zesde plaats in de Spaanse competitie.

In het zuidoosten van Madrid is tegen de heuvels de wijk Vallecas gebouwd. Kioskjes en loterijkantoortjes bepalen het straatbeeld in de arbeidersbuurt, waar veelal zigeuners en immigranten huizen in kleine appartementen. In het midden ligt het trotse symbool en trots van de wijk, het stadion Teresa Rivero van voetbalclub Rayo Vallecano.

De derde club van Madrid maakte een aantal weken geleden Vallecas even wereldberoemd door de Spaanse ranglijst aan te voeren met een grote voorsprong op de laaggeklasseerde stadgenoten Real en Atlético.

In tegenstelling tot Real en Atlético, waar voetbal met begrotingen van tweehonderd miljoen big-busines is geworden, is Rayo met een begroting van 26 miljoen een ouderwets familieclubje gebleven. Geen mannen in pakken, geen vrouwen in bontjassen, geen business-seats en geen vedettes. Achter de telefoon is geen computer geposteerd, maar een vriendelijke mevrouw. In de selectie van Rayo Vallecano zijn Kasey Keller, de doelman van het Amerikaanse nationale elftal, de Duitser Gerhard Poschner en de ex-Ajacied Dave van den Bergh de bekendste namen. Het stadion waar 15.500 mensen in kunnen is vrijwel nooit uitverkocht geweest. En ook vandaag bij het bezoek van Barcelona waren er vanmorgen nog stapels kaartjes te verkrijgen.

Jarenlang speelde het in 1924 opgerichte Rayo in de marge van het Spaanse voetbal. In 1976 promoveerde de club voor het eerst in zijn geschiedenis naar de Primera Division, maar twee jaar daarna degradeerde Rayo weer. Het is het verhaal van Vallecano in de daarop volgende jaren. Vijf keer promoveerde de club om even zovele keren kort daarna weer af te dalen. Te groot voor het servet en te klein voor het tafellaken. In 1991 was het einde van het in een ernstige economische crisis verkerende Rayo nabij, maar het was de zakenman José María Ruiz Mateos uit het Zuid-Spaanse Cádiz die de club van een ondergang behoedde.

Ruiz Mateos runde het zakenimperium Rumasa bestaande uit zevenhonderd bedrijven. Hij had al bijna alles. Banken, hotels, chocoladefabrieken, bodega's, maar nog geen voetbalclub. Mateos zelf opgegroeid in een arm gezin in Cádiz zag wel wat in de noodlijdende volksclub, diet destijds in de tweede divisie speelde. De huidige bondscoach José Camacho werd benoemd als trainer, maar maakte het seizoen 1991/1992 waarin Rayo weer promoveerde niet af. Een jaar later kwam de Mexicaan Hugo Sanchez, die ooit furore maakte bij Real, voor Rayo spelen. Hij kon echter niet verhinderen dat de club in het seizoen 1993-'94 wederom degradeerde.

Rayo had toen inmiddels een opzienbarende voorzitterswisseling ondergaan. Op 12 januari 1994 werd de 64-jarige huisvrouw en moeder van dertien kinderen Doña Mariá Teresa Rivero Sánchez `la presidenta' van Rayo Vallecano. Zij is de echtgenote van zakenman Ruiz Mateos. Hij werd in die tijd door de regering achterna gezeten, die beslag liet leggen op zijn bedrijven. Ruiz Mateos had toen Rayo echter al op de naam van zijn vrouw gezet. ,,Nee, verstand van voetballen had ze totaal niet'', zei perschef Fernando Lopez gisteren in de catacomben van het onlangs naar de voorzitster genoemde Teresa Rivero-stadion. ,,Ze haatte het voetbal aanvankelijk zelfs en had geen idee wat buitenspel was. Maar ze heeft een hoop bijgeleerd de laatste jaren. En ze leeft enorm mee. Ze droomde laatst al hardop over Europees voetbal.''

De Amsterdammer Van den Bergh, die vanavond tegen Barcelona op de bank zit, laat weten goed overweg te kunnen met zijn voorzitster. ,,Ze reist overal met ons mee. Als we winnen dan trakteert ze ons vaak op een etentje. Dat betaalt ze dan gewoon uit eigen zak. Ze zal wel nooit een kenner van het voetbal worden, maar dat is niet erg. Ze gaat moederlijk met ons om. Toen Poschner onlangs tegen Bilbao zijn been brak, wilde ze niet dat we daar voor de beker nog een keer gingen spelen. Het is wel een gaaf mens. Maar de club kan natuurlijk niet bestaan als die vent van haar er niet zoveel geld inpompt.''

Rayo Vallecano vierde vorig jaar het grootste feest in haar geschiedenis toen voor het eerst in een uitverkocht stadion de promotie tegen Extremadura werd afgedwongen. ,,Dat vergeet ik nooit meer'', aldus Van den Bergh. ,,De voorzitster stond met haar schoenen aan bij ons in het bad. Haar man, die eigenaar is van een wijnexportbedrijf, had een vrachtwagen vol champagne laten komen. En daarna feesten met tienduizend mensen uit Vallecas bij onze eigen fontein.'' De drie clubs uit Madrid hebben traditiegetrouw hun eigen `feestfontein'.

Na de promotie van vorig jaar werd het speelveld van Rayo met tien meter verkleind zodat topploegen weinig ruimte krijgen en moeite hebben met de counterende thuisploeg. Van den Bergh lopend over het veld: ,,Kijk, maar hoe klein het is. Het gras hebben we wat laten groeien en de kuilen laten we zitten. Het ligt er nu voor de wedstrijd tegen Barcelona lekker slecht bij. We moeten ze het niet te gemakkelijk maken.''

Volgens Rayo-trainer Juande Ramos zal het moeilijk zijn om het voor de club exceptionele jaar 1999 ooit nog te verbeteren. ,,Als we nog één ding mogen wensen is het vanavond winnen tegen Barcelona. Dan viert heel Vallecas een mooie kerst.''