Lekker grazen en blurren

Wie in de jaren vijftig in het noorden van Nederland opgroeide herinnert zich vooral het schuldgevoel. Snoepen was zondigen. Soms een beloning. Een snoepje voor de pijn. Maar zuiderlingen herinneren zich het zondagse bezoek aan de snoepwinkel met neefjes en nichtjes. Ieder een dubbeltje mee. Goed voor zeker een schuimblok, noga, dropveters en een toverbal. Ook favoriet: poeliepek, een dropstaaf die in een flesje met water moest. Dan schudden. Daarna jezelf misselijk drinken.

Uit nostaligische overwegingen doet `de puntzak' met ouderwets snoepgoed het nog steeds goed bij de snoepwinkels van Jamin. Alleen zitten felgekleurde jelly belly's nu in metershoge plastic buizen en liggen meer dan tweehonderd snoepsoorten letterlijk voor het opscheppen. In twintig jaar tijd verdubbelde de totale consumptie van snacks en zoetwaren in Nederland bijna van 3,7 naar 6,2 miljard gulden. Overigens wordt de meeste snoep gekocht in de supermarkt.

Iedereen snoept. Altijd en overal. In 9 procent van `de snoepmomenten' kijkt de gebruiker televisie, zo blijkt uit onderzoek van het Studiecentrum Snacks en Zoetwaren. Meestal eet hij dan drop. Andere `favoriete consumptiemomenten' zijn na schooltijd en na het eten. Vorig jaar liep opeens de helft van de jongeren door de disco met een lolly in de mond. Even los van de menstruerende vrouw die ,,in een moe-verdrietige stemming naar de chocola grijpt vanwege het opbeurende effect'', zijn de meeste snoepers in een ,,gezellig-ontspannen'' stemming (47 procent) of in een ,,vrolijk-energieke'' stemming (38 procent). Vijf procent is ,,gehaast-gespannen, tien procent ,,moe-verdrietig''.

Het Studiecentrum Snacks en Zoetwaren liet ter gelegenheid van het 35-jarig bestaan vorig jaar het snoepgedrag onderzoeken door dr. Carl Rohde van de vakgroep algemene sociale wetenschappen van de Universiteit Utrecht. Hij kwam met een ,,echt nieuwe, fundamentele trend'': blurring. Eerder had het studiecentrum al het begrip `grazen' geïntroduceerd: we eten niet meer drie keer per dag, maar de hele dag door kleine beetjes. Nu heet de nieuwe trend dus blurring. Dat staat voor het vervagen van grenzen: landsgrenzen, culturele grenzen maar ook de grens tussen snoep en food, tussen lekker en verantwoord. Uit de jubileumuitgave: ,,Een goed voorbeeld van de blur tussen lekker en gezond is de zuivel die versnoept. Dat wil zeggen, die steeds lekkerder wordt. Bijvoorbeeld: de huidige generatie fruityoghurts, is dat nu snoep of voeding? Laten we het erop houden dat het verwenfood is. Of food-snoep.'' Ook aangeklede Liga's als Switchen en Evergreens zijn volgens deze theorie een blur tussen snoep en food. ,,Je kan zeggen dat koek stevig verfoodt.'' Samenvattend: ,,Versnoepende zuivel, food-snoep. Verwen-food. Snoep-food. Snoep zo gezond dat het food wordt. Food zo lekker dat het snoepen wordt.''

De snoepbakken bij Jamin zijn nog niet `verfood' maar wel verantwoord. Er zijn stickers voor klanten die geen suiker (rood), gluten (geel), kleurstoffen (groen) of lactose of koemelkeiwit (wit) binnen willen krijgen. Het suikervrije snoepgoed loopt even hard als de rest. Moeders die in de veronderstelling verkeren dat hun kind zo agressief is door kleurstoffen, gaan blind af op de groene stickers. De ideale anti-agressie mix: dropmanen, tumtummetjes, brusselse mannekes, schuimmuizen, griotten en goudbeertjes.