Hoe zuidelijker, hoe riskanter op de weg

Dit jaar vallen er in Nederland vrijwel zeker minder dan duizend doden in het verkeer. Een internationale vergelijking.

Portugezen zijn doodrijders, Grieken rijden roekeloos en in Luxemburg wonen wegpiraten. De cijfers uit de International Road Traffic and Accident Database (IRTAD) bevestigen alle clichés. In deze drie lidstaten van de Europese Unie vallen de meeste dodelijke slachtoffers in het verkeer.

Hoe zuidelijker, hoe gevaarlijker. Die conclusie kan getrokken worden uit de gegevens uit de IRTAD-databank, opgericht door de Duitse Bundesanstalt für Straßenwesen. Alle Zuid-Europese landen doen het over het algemeen slecht. De kans dat iemand in Nederland overlijdt aan een verkeersongeval is beduidend minder groot. Nederland behoort met Groot-Brittannië en Scandinavië tot de minst onveilige gebieden in de EU.

Het aantal verkeersdoden per 100.000 inwoners bedraagt in Nederland 7,5 (cijfer 1997). IJsland is het veiligst met 5,5 doden per 100.000 inwoners. Zweden en Noorwegen mogen zich ook tot veiligere landen rekenen in de Europese Unie waar jaarlijks 45.000 mensen omkomen in het verkeer.

Meteen over de grens naar het zuiden wordt het al gevaarlijker. België scoort met 13,4 doden per 100.000 inwoners Zuid-Europees. Het land wordt royaal overtroffen door Portugal (28,9), Griekenland (20,9) en Luxemburg (16,7). Ook Frankrijk (14,4) en Spanje (14,3) hebben een verhoogd risico en zelfs het verkeer in Duitsland eist - sinds de eenwording - meer dodelijke slachtoffers (10,4 per 100.000 inwoners) dan in Nederland.

Uit voorlopige cijfers van de Adviesdienst Verkeer en Vervoer van het ministerie van Verkeer en Waterstaat bleek gisteren dat Nederland dit jaar opnieuw iets veiliger geworden is. Op basis van die cijfers verwacht Veilig Verkeer Nederland (VVN) dat het aantal verkeersdoden dit jaar voor het eerst in vijftig jaar onder de duizend zal blijven.

,,Nederland steekt daarmee nog gunstiger af tegen het Europees gemiddelde'', zegt woordvoerder B. Woudenberg van VVN. ,,Wij doen het zelfs niet slecht in vergelijking met Australië, Japan en de Verenigde Staten. Het aantal verkeersdoden ligt daar hoger dan hier. Nederlanders die in de Verenigde Staten op vakantie gaan komen vaak met verhalen terug over het rustige en veilige autoverkeer. De cijfers ontkrachten dat beeld. In de VS ligt het aantal verkeersdoden op 15,7 per 100.000 inwoners. Dat is het dubbele van Nederland.''

Dat het Nederlandse verkeer relatief veilig is, heeft volgens VVN te maken met de goede veiligheidswetgeving, de handhaving van de regels en de keurige inrichting van het wegennet. Daar komt nog het moderne wagenpark bij en het indringende verkeersonderwijs. Dat er desondanks nog minder onveilige landen zijn in de EU komt volgens Woudenberg omdat de Nederlanders ,,de hoffelijkheid van de Engelsen en het veiligheidsbewustzijn van de Zweden missen''.

Om in de top vijf van minst onveilige Europese landen te kunnen blijven, moeten Nederlanders blijvend gemotiveerd en gecontroleerd worden, zegt VVN. Woudenberg: ,,Wij neigen tot nonchalance. Zo van: `Ach, ik hoef maar een klein eindje, waarom zou ik die autogordel omdoen?'''

Uit gegevens van de IRTAD-databank blijkt dat 22 procent van de Nederlandse automobilisten nog steeds geen gordel draagt. In Spanje draagt minder dan de helft een gordel, in Zweden (op autosnelwegen) nagenoeg iedereen. Woudenberg: ,,Nederlanders hebben een groot vrijheidsgevoel. Er is in dit land nog nooit een verkeersmaatregel ingevoerd zonder gemor. Een stok achter de deur heeft de Nederlander wel nodig.''