Gerhard geeft Duitsers mooi kerstcadeau

Bondskanselier Schröder kondigde de Duitsers gisteren een mooi kerstcadeau aan: een forse verlaging van de inkomstenbelasting en de winstbelasting voor ondernemers. De economie krijgt een steun in de rug.

Eindelijk is er goed nieuws voor de Duitsers, die dezer dagen ontdaan zijn over de aftakeling van het monument van oud-bondskanselier Helmut Kohl in een zwart-geld-affaire. Kanselier Gerhard Schröder (SPD) had het moment gisteren zorgvuldig uitgekozen om zijn Kerstboodschap te verkondigen.

Samen met minister Hans Eichel (Financiën) kondigde hij aan, dat de belastingen eerder en sterker zullen worden verlaagd dan oorspronkelijk was gepland. ,,We willen het aantrekken van de conjunctuur gebruiken om de economie een extra impuls te geven, zodat we meer groei en banen scheppen'', zei Schröder. Eichel zelf zei optimistisch dat Duitsland weer de rol van ,,locomotief van de Europese economie'' op zich wil nemen. ,,We zijn in de achterste wagons terecht gekomen, maar we willen oprukken naar de spits'', aldus de minister.

Het klonk ietwat overmoedig gezien de lange periode van trage groei en stijgende werkloosheid, die Duitsland achter de rug heeft. Maar Schröder en Eichel zijn vast van plan het gunstige moment van de aanzwengelende wereldeconomie optimaal te benutten om het Duitse economische schip in beter vaarwater te brengen. En ze worden in hun optimisme gesteund door het Ifo-instituut uit München, dat vandaag voor het jaar 2000 een sterke opbloei van de Duitse economie voorspelt en een daling van de hoge werkloosheid.

Nadat jaren is gelamenteerd over de hoge lastendruk (belastingen en sociale premies), waardoor Duitsland als vestigingsplaats voor ondernemers onaantrekkelijk was geworden, wil de rood-groene regering Standort Deutschland weer attractief maken. ,,Dit is de grootste en meest verreikende belastingverlaging uit de geschiedenis van de federale republiek'', merkte de kanselier op. Twee jaar geleden zei de toenmalige minister van Financiën Theo Waigel (CSU) hetzelfde, toen hij een grootscheeps plan voor lagere belastingen bekendmaakte. Door een blokkade van de SPD in de Bondsraad (Eerste Kamer) moesten de Duitsers echter nog twee jaar wachten.

Schröder, die economische modernisering heeft beloofd, heeft nu een eerste stap gezet om Duitsland concurrerender te maken. Het toptarief voor de inkomstenbelasting zal de komende jaren stapsgewijs dalen van 53 procent in 1999 naar 45 procent in 2005. Het laagste tarief zal krachtiger dalen, van 25,9 procent naar 15 procent. Deze maatregel is vooral bedoeld de arbeidsmarkt aan de onderkant aantrekkelijk te maken, zei Schröder.

Het bedrijfsleven ziet de vennootschapsbelasting dalen van 45 naar 25 procent. Aangezien Duitsland daarnaast tal van extra lokale, gemeentelijke belastingen kent, zullen de tarieven voor het bedrijfsleven gemiddeld van 51,8 procent naar 38,6 procent verminderen. Ook worden de belastingmaatregelen voor ondernemingen een jaar eerder, in 2001, ingevoerd in de hoop investeringen een extra impuls te geven. In totaal komen de plannen neer op een lastenverlichting van ruim 70 miljard mark.

Met deze structurele lastenverlaging heeft de regering-Schröder afgerekend met de belastingplannen van Eichels voorganger, de linkse Oskar Lafontaine, die geen noodzaak zag de betere verdieners en het bedrijfsleven zover te ontlasten. Adviseurs van de kanselier spraken zelfs over een ,,nieuwe economische politiek''.

Hoewel de belastingplannen niet zover gaan als in sommige andere Europese landen Groot-Brittannië kende tien jaar geleden al een toptarief van 40 procent zijn de voorstellen voor Duitsland een belangrijke stap in de goede richting. ,,Natuurlijk gaan de plannen nog niet ver genoeg, maar voor de rood-groene regering is het een opvallend voorstel'', reageerde Norbert Walter, topeconoom van Deutsche Bank. Werkgeversvoorzitter Hans-Olaf Henkel was meer bescheiden. Het is ,,niet de grote sprong voorwaarts'', die de ondernemers hadden gehoopt, wel ,,een goede tweede keus''.

Zelfs de conservatieve krant Frankfurter Allgemeine Zeitung sprak van een ,,opmerkelijk leerproces'' bij de sociaal-democratische partij. ,,De SPD vernieuwt haar assortiment'' en ,,laat haar oren geenszins hangen'' naar de traditioneel linkse achterban. De vakbeweging reageerde opgetogen, want een gezin met twee kinderen heeft de komende jaren enkele duizenden guldens per jaar meer te besteden.

De kunst is nu de ingeslagen koers voort te zetten. De belastingverlaging is immers mogelijk geworden door de stringente bezuinigingskoers van minister Eichel. Aan Schröder en Eichel zal het niet liggen. Beiden verklaarden vast van plan te zijn hun beleid van sanering van de overheidsfinanciën en verlichting van de lastendruk voort te zetten. Het feit dat Schröder de plannen heeft uitgesmeerd tot het jaar 2005, betekent dat hij naar eigen zeggen - ,,gezond optimistisch'' is over zijn herverkiezing over twee jaar.