De wereld door kinderogen

Rob Hof moet intussen behoorlijk gehecht zijn geraakt aan de zes kinderen wier zwangere moeders hij tien jaar geleden in diverse windstreken vond. Vanavond zendt de IKON zijn derde programma over hun wedervaren uit. De kinderen zijn nu negen jaar oud, en intussen behoorlijk in staat zelf het woord te doen. Hun ouders leveren nog wel commentaar, maar hun rol wordt allengs kleiner. Neem de kleine Mareike uit de voormalige DDR: ze zit zelfbewust in de interviewstoel, vertelt dat ze al helemaal zelfstandig is, goed kan spreken, geen bril meer draagt en een andere smaak heeft gekregen.

Tien jaar geleden, toen de Amerikaanse president Bush op de wereldtop in Malta verkondigde dat we `op de rand van een heel nieuw tijdperk' stonden, begon Hof aan zijn project. Hij wilde de omwentelingen in de grote wereld weerspiegelen in een groep kinderen die op dat moment werden geboren. En op gezette tijden keert hij naar hen terug – ongetwijfeld razend benieuwd naar wat er intussen met die zes is gebeurd.

Kinderen van een nieuw tijdperk is vergelijkbaar met de 7 Up-serie van de Britse filmer Michael Apted, wiens `kinderen' intussen 42 zijn. Maar misschien biedt het procédé van Rob Hof – hoewel het tot dusver veel minder publiciteit oogstte – nog wel meer mogelijkheden. Hij koos zijn hoofdpersoontjes immers uit de hele wereld: Mareike uit de vroegere DDR, Gosha uit Rusland, Blake uit de Verenigde Staten (Paris, Texas), Derry uit Indonesië, Luis uit Portugal en Kelvin uit Zimbabwe. Weliswaar is zijn poging om steeds het wereldnieuws in de serie te betrekken via flarden nieuws op radio en tv niet erg overtuigend – het blijft verder onbesproken – maar als vanzelf sijpelen de internationale verschillen bij die particuliere levensverhalen naar binnen. Al was het maar omdat de ouders van Mareike onder heel andere omstandigheden uit elkaar zijn gegaan dan de ouders van Kelvin.

In zijn derde aflevering – een tweeluik waarvan het slot volgende woensdag te zien is – schakelt Hof voortdurend heen en weer tussen de opnamen uit vorige jaren en de nieuwe beelden, net zoals Apted dat doet. In dit geval levert dat echter extra drama op door de rol van de ouders: tien jaar geleden nog op een hartverwarmende manier gelukkig, en nu in drie van de zes gevallen gescheiden. Gosha in Moskou is er erg verdrietig onder; hij zegt tot twee keer toe dat hij zijn ouders weer samen wil zien. Mareike houdt zich staande met de redenering dat papa bij zijn vriendin moet wonen omdat hun tegenwoordige huis te klein is, maar of ze dat ook werkelijk gelooft laat zich betwijfelen. Het verhaal van Kelvin, volgende week, is des te tragischer omdat het is doordrenkt van plaatselijke tradities, bijgeloof en rituelen.

Hof laat ook zien dat hij met Mareike, Gosha en Blake een weekje vakantie heeft gevierd in Griekenland. Voor mij had hij dat niet hoeven doen, want van interactie lijkt nog geen sprake te zijn. Tot dusver komen de verhalen thuis veel beter uit de verf. Maar misschien levert zo'n `minitop' over een paar jaar, als de groep gaat puberen, veel meer op. Ook de nieuwe tijd is immers nu nog onbestemd.

Kinderen van een nieuw Tijdperk, Ned.1, 22.34-23.27u.