`Jullie maken me kapot!'

Russische generaals aan het front in Tsjetsjenië maken zich zorgen dat de politici in Moskou na de succesvol verlopen Doema-verkiezingen de oorlog `voortijdig' willen beëindigen.

De officiële order van het ministerie van Defensie van Rusland - `het hergroeperen van troepen op de noordelijke Kaukasus en in Tsjetsjenië' - kan op de meest uiteenlopende wijzen begrepen worden: van een aanval op Grozny tot en met het overplaatsen van officieren.

,,Nu is bij de westelijke groep van de troepen, die onder leiding staat van generaal Sjamanov, een commissie van het ministerie van Defensie bezig met een onderzoek naar de gevallen van plundering tijdens het uitkammen van dorpen en het controleren van de papieren'', vertelt officier K. ,,Het doel van deze commissie is het in diskrediet brengen van een van de populairste en strijdlustigste generaals van het leger.''

De commissie heeft de persoonlijke bezittingen van soldaten en officieren gecontroleerd en een groot aantal tapijten, tv's, video's en andere spullen gevonden, waarschijnlijk buitgemaakt op de plaatselijke bevolking. Zelfs generaal Sjamanov had zoiets niet verwacht: ,,Waar zijn jullie mee bezig?'', schreeuwde hij. ,,Jullie maken mij kapot!''

Anders dan de generaal vermoedde, komen gevallen van plundering voor in bijna elke eenheid en die van Sjamanov is geen uitzondering. De soldaten en officieren handelen volgens het principe `Overwinnaars worden niet berecht'. Maar de generale staf heeft zo een formele aanleiding voor het overplaatsen van Sjamanov naar een andere baan.

De commissie is nog bezig, maar het is bekend dat de generale staf tegen deelname van Sjamanov aan de bestorming van Grozny is en dat zijn troepen worden overgeplaatst in de richting van de ontvolkte berggebieden van Tsjetsjenië.

,,Dat is een manier hem zijn roem te ontnemen'', vertelt dezelfde officier K. ,,Het is bekend dat de generaal allang droomde van deelname aan het veroveren van Grozny en dat zijn populariteit binnen de troepen de generaals en politici uit Moskou veel zorgen baart.'' Nu wordt Sjamanov ervan beschuldigd dat binnen zijn legereenheid de meeste slachtoffers zijn gevallen. Alleen al bij de laatste aanval op de omstreken van Grozny is de westelijke groepering meer dan honderd soldaten kwijtgeraakt.

Het werkelijke aantal slachtoffers is echter onbekend, zowel aan de kant van de plaatselijke bevolking als bij de soldaten en officieren. Niemand telt de doden onder de plaatselijke bevolking. En de statistieken van het leger worden door het ministerie van Defensie geheim gehouden.

,,Een aanval op Grozny, staat niet meer ter discussie'', vertelt officier K. De aanval vindt volgens hem plaats op 23 of 28 december. Grozny wordt ingenomen als een symbool van de overwinning. Iedereen weet dat de eigenlijke oorlog vervolgens pas in de bergen gaat beginnen, en uitputtend zal worden. Een definiteve overwinning zal praktisch onmogelijk zijn.

De inname van Grozny zou als een mooi slotakkoord kunnen worden gepresenteerd. ,,Ik weet dat er in Grozny een nieuw wapen wordt uitgeprobeerd, genaamd Boeratino [in het Nederlands: Pinocchio; het is zoiets als napalm, maar dan krachtiger]. In het leger zijn ze overtuigd dat in Grozny geen burgerbevolking meer is, alleen nog strijders.''

Vluchtelingen uit Grozny beweren steeds dat in de hoofdstad nog veel burgers zijn, die in de kelders van hun huizen leven en zich verbergen tegen de bombardementen van luchtmacht en artillerie. ,,Alleen in ons huis wonen nog tien mensen, oude mannen en vrouwen. Het zijn zelfs geen Tsjetsjenen maar Russen. Ze hebben geen familie, kunnen nergens heen en zouden een tocht naar de grens niet overleven'', vertelt Faina, die er in is geslaagd een paar dagen geleden naar het dorp Oeroes-Martan te vluchten.

Er is enige onrust onder de troepen: de verkiezingen voor de Doema zijn voorbij en de vrees bestaat dat de tweede Tsjetsjeense veldtocht zonder resultaat zal eindigen, in ieder geval tot aan de presidentsverkiezingen. De generaals willen doorzetten: ze zijn zelfs bereid om in de bergen te vechten met een minimale kans op succes. De generaals willen nieuwe wapens uitproberen en de oude afschrijven en bijdragen uit het budget ontvangen. En tenslotte is er geen enkel ander leger ter wereld dat zo'n `geheim oefenterrein' heeft als het Russische leger in Tsjetsjenië. Militairen herinneren zich nog goed wat Sjamanov heeft gezegd: ,,Als ze me in deze oorlog tegenhouden, dan ga ik in het beste geval weg uit het leger.'' Wat er in het slechtste geval gebeurt, dat heeft de generaal niet verteld. Maar zijn ondergeschikten zeggen: ,,We zullen voor het eerst een bevel niet gehoorzamen...''

Hoe dan ook, als de krijgslustigste generaal uit het centrum van de oorlogvoering verdwijnt, is dat een voorteken dat het vrede wordt of dat er onderhandelingen worden geopend. ,,Na de verkiezingen willen de politici in tegenstelling tot de generaals niet vechten. Ze hebben vrede nodig'', zegt generaal-majoor Soelejmanov, een voormalige parlementariër die nu aanspraak maakt op de functie van president van Tsjetsjenië zodra de Tsjetsjeense hoofdstad in handen van de Russen is gevallen.