Stappen zonder wapen ook leuk

Iedereen die zaterdagavond de Eindhovense binnenstad betrad, werd gefouilleerd op verboden wapenbezit. Over de zin van de actie zijn de meningen verdeeld.

Op de gevel staat in gouden letters `Justitia', want café Krabbedans in Eindhoven is gevestigd in het voormalige gerechtshof. Eronder schopt een stomdronken man het glas in van de deur die door cafégangers binnen angstvalig wordt dichtgeduwd. De indringer kan nauwelijks op zijn benen staan, zijn hoofd en handen zitten onder het bloed.

Binnen vier minuten slaan vier politieagenten hem in de boeien. Ook de tweelingbroer van de herrieschopper, die even later het café wordt uitgesleept, wordt aangehouden op verdenking van openlijke geweldpleging. ,,Heb 't lef, wapens weg'', joelen omstanders. Een jolige verwijzing van het uitgaanspubliek naar de speciale actie van politie en horeca: iedereen die de Eindhovense binnenstad betreedt, wordt gefouilleerd op verboden wapenbezit.

Het is zaterdagnacht tien voor één op het Stratumseind. Directeur-generaal Dessens van het departement van Justitie, als vervanger van de zieke minister Korthals, is dan al lang weer thuis. Samen met de burgemeester en andere `notabelen' heeft Dessens eerder op de avond een georganiseerde wandeling gemaakt langs de afzettingen. Voor Korthals en zijn collega Peper van Binnenlandse Zaken is Eindhoven deze nacht een soort reizend justitieel laboratorium, net als de Rotterdamse Millinxbuurt drie weken geleden. Proefondervindelijk vaststellen tot hoe ver de bestaande wapenwet kan worden opgerekt.

Niet iedereen kon dat toen waarderen: de Rotterdamse rechter-commissaris noemde het preventief fouilleren ,,onrechtmatig'' en stuurde een arrestant die met wapens was betrapt weer naar huis. Er moet een ,,redelijk vermoeden'' bestaan voordat de politie iemand kan aanhouden, zo luidde het oordeel. In Eindhoven heeft de politie de binnenstad bestempeld als een soort festivalterrein met eigen huisregels, waaronder het verplichte fouilleren. De stad is volgens de politiewoordvoerder niet zozeer uit op arrestatie alswel op ,,een stukje bewustwording''.

,,Dit gebeurt hier nooit'', zegt uitbater Rob van der Ploeg van Café Krabbedans duidelijk aangeslagen door de vechtpartij in zijn gelegenheid. Als bestuurslid van de Vereniging Horecabelangen Stratumseind is hij een van de initiatiefnemers van de actie, voortdurend in de weer met koffie en broodjes voor de kleumende agenten en vrijwilligers bij de afzettingen. Eerder op de avond geeft hij uitleg over de `Nacht van het lef', zoals de actie is aangekondigd: ,,We ondersteunen hiermee de landelijke actie van de politie tegen wapenbezit. Misschien zijn er juridische bezwaren, maar ik heb er geen problemen mee. Ik denk dat dat geldt voor de meeste mensen van boven de 25. Er gaan hier per weekend dertigduizend mensen over straat, daar zit van alles tussen. Als je mensen zou vragen te stemmen, zal de meerderheid zeggen: doe maar, fouilleer die snotjongens maar''.

Wie uitgaansstraat Stratumseind deze nacht wil betreden wordt opgevangen door hekken en een groot geel bord met vijf `huisregels', waarvan de derde luidt: ,,Bezoeker verklaart zich akkoord met visitatie van de bezoeker''. De sfeer is opperbest. De meeste bezoekers laten zich de visitatie lachend of een beetje zenuwachtig welgevallen, op een twintigjarige man na die helemaal door het lint gaat, wegrent en schreeuwt: ,,Ge moet echte criminelen vatten, niet gewone burgers.''

Over de zin van de actie zijn de meningen verdeeld. Een tienermeisje staat in haar uitgaanskleding te rillen van de kou, ze moest ,,keilang wachten''. Maar ze voelt zich nu wel ,,veel veiliger''. Jan (18) en zijn vrienden Sander en Tom vinden de actie ,,waardeloos''. Het helpt niets, want volgende week staan die hekken er niet. ,,Het is hier elk weekend raak, een grote rotzooi. Als het niet met wapens is, dan wel met de vuist'', zegt Jan.

Als hem gevraagd wordt of hij wel eens met een wapen is bedreigd, dempt hij zijn stem en gaat op aarzelende toon verder: ,,Een paar weken geleden nog. In een van de cafés stond een vent aan de gokautomaat heel raar te doen, zat volgens mij helemaal onder drugs. Daar zei ik iets van, en ineens stak hij een revolver in mijn zij.'' Het liep goed af, maar Jan wil liever niet zijn achternaam in de krant: ,,Niet iedereen hoeft te weten dat ik ben bedreigd.''

Ook Hellen, Hanneke en Annemiek (16) zijn kritisch over de actie: ,,Je slaat een flesje kapot en je hebt ook een wapen'', zegt Hellen die dat heeft meegemaakt in de Blue Parrot, het grootste maar tegelijk ook meest beruchte café op het Stratumseind. Ook deze nacht is het café afgeladen vol, harde muziek, en het is al een heel gevecht om de bar te naderen en een bestelling te schreeuwen. De portiers hebben vandaag weinig problemen, maar zitten wel vol met verhalen over andere nachten. ,,Heb je verteld over Nico?'' Een collega heeft een fles op zijn hoofd gekregen, twee weken in coma gelegen en hij kan nog steeds niet lopen of praten. ,,We proberen een beetje op de kleding te letten'', legt een portier het beleid uit. Petten en sportschoenen komen er niet in. De zin van de actie gaat er bij Blue Parrot niet zo in: ,,Het is net als op de A2. Iedereen weet dat daar gecontroleerd wordt op snelheid.''

In Café Trix is het intussen een dolle boel. Veel oranje, foto's van de koningin, en Nederlandstalige muziek: ,,Het publiek is hier wat ouder en komt om te feesten'', zegt barkeeper Marcel Pommé (26). Hij draagt een speciaal `Heb 't lef'-T-shirt, en staat vierkant achter de actie: ,,Ik hoop dat iemand die vannacht eens zonder wapen op stap gaat, merkt dat het zo ook leuk kan zijn. Als één leven gespaard wordt, heeft de actie al zin gehad.''

Als het feestgewoel de volgende dag verstomd is, kijkt de politie tevreden terug: De vangst bestaat uit 35 `wapens' waaronder dertig messen, meestal zakmessen. Voorts: een schroevendraaier, een setje dartpijlen, een ,,ludiek bedoeld'' zwaard en ,,een groot uitgevallen kurkentrekker''.