SP verruilt streng marxisme voor nieuw humanisme

De Socialistische Partij heeft afstand genomen van haar marxistische verleden. Het congres van de SP heeft zaterdag in overgrote meerderheid het nieuwe beginselprogramma `Heel de mens' aanvaard.

Het nieuwe beginselprogramma vervangt de huidige uitgangspunten van de SP, die begin jaren negentig zijn vastgelegd in het Handvest 2000. Daarin wordt onder meer gepleit voor de nationalisatie van banken, grote bedrijven en de landbouw. Een poging van de SP-afdelingen Rotterdam en Breda om deze nationalisatieparagraaf in het nieuwe programma op te nemen, werd door het congres afgewezen. Slechts een minderheid van ongeveer 40 van de 411 afgevaardigden stemde voor een amandement met die strekking.

De SP ontstond begin jaren zeventig als een revolutionaire marxistische splinterpartij. In zijn toespraak tot het congres nam partijleider Jan Marijnissen openlijk afstand van de beginperiode van de partij. ,,In onze jeugdige bravoure hebben we dingen gezegd en gedaan waar we nu niet meer achter staan. Niet zelden waren onze antwoorden al klaar, terwijl de vraag nog gesteld moest worden.''

Marijnissen veroordeelde in zijn toespraak tevens het denken in blauwdrukken. ,,Het idee van een blauwdruk voor het socialisme heeft in de wereld vaak geleid tot dogmatisme, en dogmatisme heeft vrijwel altijd geleid tot geloof in absolute waarheden. Een geloof dat geen ruimte liet voor kritiek, voor andersdenkenden. Een geloof dat creativiteit doodde en het initiatief bij mensen wegnam. Een geloof dat uiteindelijk ook tot weerzinwekkende uitwassen en vele wandaden heeft geleid.''

De SP heeft nu de `morele uitgangspunten' menselijke waardigheid, gelijkwaardigheid en solidariteit tot beginselen verheven. De socialisten blijven het ,,het formuleren van fundamentele kritiek op de kapitalistische wereldorde'' tot hun hoofdtaken rekenen.