`Regering floot Kroes terug bij defensiedeal'

De Nederlandse regering heeft Neelie Kroes in 1994 teruggefloten als voorzitter van het Netherlands Marine Consortium, omdat ze een bevriende relatie naar voren schoof bij een defensiedeal met de Verenigde Arabische Emiraten. Dit heeft het tv-programma Nova vrijdagavond onthuld op basis van geheime correspondentie tussen bij de transactie betrokken ministeries.

Sjeik Mohamed, opperbevelbevelhebber van de strijdkrachten van de Verenigde Arabische Emiraten, liet het Nederlandse bedrijfsleven begin jaren negentig weten geïnteresseerd te zijn in de aankoop van zes nieuwe fregatten ter waarde van ruim twee miljard gulden. Koninklijke Schelde, Hollandse Signaal, Ballast Nedam en de Koninklijke Marine richtten voor dit doel het Netherlands Marine Consortium op. Kroes werd aangezocht als voorzitter.

De schepen zouden betaald worden met olie, samen met compensatie-orders. Kroes zou, volgens Nova, bij het afronden van de overeenkomst plotseling met een bevriende relatie op de proppen zijn gekomen. Ambassadeur R. Mollinger zou volgens het tv-programma vervolgens in een brief hebben laten weten dat ,,in Abu Dhabi de mening begint post te vatten dat persoonlijke belangen van de voorzitter lijken te prevaleren boven het belang van het consortium''.

Dit wekte ongenoegen bij de Nederlandse regering, aldus Nova. Blijkens een handgeschreven fax van topambtenaar Wiedeman van Economische Zaken zou de regering Kroes zelfs uit haar functie hebben laten zetten. Economische Zaken is niet betrokken geweest bij het vertrek van Kroes, aldus een woordvoerder. Daar was geen aanleiding toe, want het ministerie zat zelf niet in het consortium.

Een woordvoerder van Koninklijke Schelde zei zaterdag niets te begrijpen van alle commotie. Volgens hem was geen sprake van een deal die bijna rond was, maar slechts van een eerste verkenning van de Arabieren. Hij trekt een vergelijking met de discussie rond een vliegveld voor de Nederlandse kust. ,,Daar zijn ook ontwerpers en plannenmakers mee bezig. Maar dat betekent niet dat het er ook komt'', aldus de zegsman. Zo ook in Abu Dhabi, stelt hij. ,,Op een gegeven moment bliezen de Arabieren de zaak weer af. De olieprijs was net weer gezakt of zo. En dus verdwenen de eerste, waarschijnlijk te mooie en te dure plannen weer in de ijskast.'' (ANP)