Griezelen

,,Natuurlijk zou het óók fantastisch zijn een Bruckner-symfonie te dirigeren, maar dat zou in mijn geval een tamelijk matige uitvoering worden. Ik ben geen Chailly. Met het Filmorkest Max Tak, dat voortkomt uit het begeleiden van zwijgende films, maken we nu expliciet muziektheater. En ik voel me in het theater erg thuis, terwijl ik ook muzikaal volledig aan mijn trekken kom.''

Leonard van Goudoever (47) is dirigent van het elfkoppige Filmorkest Max Tak, dat gistermiddag de première speelde van Griezelen – een familievoorstelling met filmbeelden, een gastacteur (Beppe Costa) en een muzikale lappendeken waarin niet alleen Mozart en Morricone werden verwerkt, maar ook nieuwe composities van Tjitze Vogel en Van Goedoever zelf. Het naar de vooroorlogse leider van het Tuschinski-bioscooporkest genoemde ensemble speelt een veelzijdige rol in dit fantasmagorische variété vol muzikale slapstick.

,,Achteraf zou ik het niet meer de titel Griezelen hebben gegeven. Nadat we vorig jaar 20.000 mijlen onder zee hadden gemaakt, met René Groothof, begonnen we nu met een sprookje van de gebroeders Grimm over een jongen die wil leren griezelen – en daarbij alles ontmaskert wat eng is. Maar allengs is dat naar de achtergrond verdwenen; het gaat nu veel meer over een orkest en over de rol van de instrumenten. Ik wilde me ook niet beperken tot horror-muziek alleen, want dan ben je gauw uitgeput. Ik wilde de scènes liever confronteren met hoogwaardige muziek.

,,Door onze specifieke bezetting, met strijkers, een rietsectie, koperblazers, slagwerk en piano, kunnen we veel aan: zowel de klassieken als de filmmuziek en de populaire dansmuziek uit de jaren twintig, dertig en veertig. En toch klinkt het als een wonderlijk organische eenheid. Als wij van Mozart switchen naar Stormy weather, is dat een veel minder groot contrast dan je zou denken. Daar komt ook nog bij dat ik zelf arrangeer. Ik componeer een uur muziek, en de bouwstenen van anderen componeer ik daarin méé. Per slot van rekening jat ik alleen de muziek die ik zelf mooi vind.

,,Het orkest is al sinds 1978 bezig. Mij werd een paar jaar later gevraagd om orde op zaken te stellen. Ik was toen nog dirigent van het Ricciotti-ensemble, waar ook al een theatrale kant aan zat door het spelen op lokatie. Je moest je aandacht verdelen tussen de lang niet makkelijke muziek en wat er om je heen gebeurde. Ook hier is het steeds een kwestie van dealen tussen het orkest en het filmbeeld. Maar dat is leuk, dat is de sport. Beeld en muziek moeten samen een wondertje opleveren, daar gaat het steeds om.

,,Van een hobbygroepje hebben we het Filmorkest Max Tak tot een echt orkest kunnen maken dat nu zo'n tachtig voorstellingen per jaar speelt. Toen ik een beetje uitgekeken raakte op de pure filmbegeleiding, ontstond het idee zelf verhalen te maken en daarbij filmbeelden te zoeken. Het was een bevrijding om het beeld voortaan naar mijn hand te kunnen zetten, zodat de muziek meer de vrije hand krijgt. Ik ben niet iemand die de historie wil laten herleven. Anderen in mijn plaats waren misschien doorgegaan de partituren van Max Tak te restaureren. Ik niet, ik ben geen restaurateur.''

Griezelen, door het Filmorkest Max Tak. Regie: George van Houts. Tournee t/m 3/5, inl. (020) 4363625.