DUKE ELLINGTON

Het label Columbia heeft, anders dan RCA Victor, het Ellington jaar niet aangegrepen voor het uitbrengen van een forse box. Wel heeft eigenaar Sony een begin gemaakt door van de ruim twintig lp's die Ellington tussen '56 en '62 voor Columbia maakte er vijf `verrijkt' uit te brengen in een serie `Duke 100 Years'.

Het spectaculairst opgewaardeerd is zonder twijfel Ellington at Newport. De lp die eerst mono en later `re-channeled for stereo' verscheen, was slechts voor de helft gevuld met concertopnamen. De rest werd later opgenomen in een studio en versierd met festival-gedruis. Op de nieuwe dubbel-cd staat het hele concert van anderhalf uur in een uniek soort stereo. Uniek omdat het ene kanaal de oorspronkelijke opname van Columbia weergeeft en andere die van het radio-station The Voice of America, dat ook op dat Newport festival aanwezig was. Omdat saxofonist Paul Gonsalves zijn voor die tijd extreem lange solo in Diminuendo and Crescendo in Blue vooral in hun microfoon blies krijgt men pas nu een goed idee van waar het publiek destijds zo langdurig voor juichte.Op de tweede cd staan de studio-versies met gedruis plus een maagdelijke, nooit uitgebrachte versie van Jeep's Blues met Johnny Hodges in een glansrol.

Misschien wel Ellingtons mooiste plaat uit deze periode was Such Sweet Thunder met stukken op thema's van Shakespeare. De lp en de eerste uitgave op cd waren in mono, deze nieuwe editie is in stereo en bevat tien bonus tracks waarvan drie nooit eerder verschenen. De cd bevat bijna 77 minuten, te weinig voor de hele suite plus alle `alternates'. Het restantje, twee versies van Up an Down zou tegelijk verschijnen op A Drum is a Woman, maar die cd laat nog steeds op zich wachten.

Ook de andere cd's in de serie `Duke 100 Years' bevatten veel extra materiaal. Op het prettig swingende The Count Meets the Duke, eerder verschenen als First Time!, hoort men Ellingtons orkest samen met dat van Basie in opnamen uit '61. Onder de bonus tracks, voor het grootste deel nieuw, zitten ook repetitie-fragmenten die laten horen dat de musici van de concurrerende orkesten heel wat met elkaar te bespreken hadden.

Op Anatomy of a Murder, Ellingtons muziek voor de gelijknamige Otto Preminger film uit '59, staan maar liefst twaalf bonustracks en dat kan omdat de lp slechts 35 minuten bevatte. Extra bij deze heruitgave is een interview met Ellington over de film.

Ook de Columbia-versie van Black Brown and Beige, de suite die Ellington in '43 in première had laten gaan in Carnegie Hall, is historisch. De vocale rol is namelijk voor Mahalia Jackson, de nooit geëevenaarde koningin van de gospel, die destijds ook bij het label onder contract stond. Deze uitgave bevat de oorspronkelijke lp, een tweede versie van de hele suite plus nog eens een (bijna) a capella versie van het plechtige Come Sunday. Curieus is een kort fragment waarin Mahalia Jackson `Jesus' zegt, maar dan als vloek.

De boekjes bij deze cd's bevatten veel informatie over de opnamen en eerdere uitgaven, session-foto's, de oorspronkelijke hoesteksten plus nieuwe essays van erkende Ellington-kenners.

Duke Ellington: At Newport (Columbia C2K 64932), Such Sweet Thunder (idem CK 65568), The Count meets the Duke (65571), Anatomy of a Murder (65569), Black, Brown and Beige (65566). Distributie: Sony.