Brillenketens ruziën voor rechter over reclamespot

De twee grootste optiekketens in Nederland, Pearle (ongeveer 180 vestigingen) en Hans Anders Opticiens (zo'n 200 winkels) hebben een hoog oplopend conflict over een reclamespot. Het gaat om de commercial `De opruiming van de eeuw' van Pearle, die sinds 5 december op verschillende televisiestations te zien is.

Hans Anders eiste vanochtend in kort geding voor de president van de rechtbank in Utrecht dat Pearle de uitzending daarvan met onmiddellijke ingang staakt. Bovendien eist Hans Anders rectificatie in zeven kranten en `een voorschot van 100.000 gulden' voor de inmiddels geleden schade.

Pearle begon op sinterklaasavond met de spot waarin een winkel van Pearle is te zien die hoge kortingen op brilmonturen geeft. Een man koopt een gigantisch aantal brillen en laadt die vervolgens in een busje dat op straat staat. Als hij de deur van het busje dichtgooit, blijkt er `Hans Anders Opticien' op de deur te staan. Een stem sluit af: ,,Wie profiteert er nou niet van de uitverkoop van de eeuw...en alleen bij Pearle natuurlijk.''

Volgens de raadsman van Hans Anders, de Rotterdamse advocaat mr. G.J. Schipper, maakt Pearle zich aldus schuldig aan ongeoorloofde mededinging. Door de indruk te wekken dat Hans Anders zijn brillen van Pearle betrekt wordt `een schadende mededeling' gedaan. ,,Immers, op een indringende wijze wordt de suggestie gewekt dat de brilmonturen van Pearle dermate goedkoop zijn dat zelfs concurrent Hans Anders zijn monturen bij Pearle inkoopt.'' Volgens Schipper wordt Hans Anders' in achttien jaar opgebouwde imago – reclame-uitgaven tien miljoen gulden per jaar – te grabbel gegooid en handelt Pearle `nodeloos denigrerend' om zijn handelsdebiet te vergroten. De verwarring kan er bovendien toe leiden dat het publiek nu gaat denken dat Hans Anders deel uitmaakt van Pearle, zo stelt Schipper.

Daags na de eerste uitzending heeft Anders Pearle gesommeerd te stoppen met de commercials. Pearle gaf daaraan in zoverre gevolg dat op 9 december dezelfde spot werd uitgezonden met daarin hetzelfde, maar nu blauwe busje. Het logo van Hans Anders was veranderd in `De witte brillenhal'. Volgens Schipper is daardoor de eenmaal post gevatte associatie bij het publiek niet weggenomen. Sterker: ,,Het gewijzigde opschrift `De witte brillenhal' wekt de suggestie dat deze niet serieus te nemen concurrent monturen inkoopt bij Pearle en dat Hans Anders in hetzelfde – lage – segment actief zou zijn.''

Raadsman jhr. mr. R.E.P. de Ranitz van Pearle wijst erop dat humor in het geval van reclames voor brillen de gewoonste zaak van de wereld is. ,,De Pearle-reclamespot is onschuldig en is evident als grap bedoeld.'' Maar los van een vermeend gebrek aan humor bij Hans Anders is volgens hem het gebruik van die naam in de spot slechts als `geoorloofde prijsvergelijking' gebruikt. Alleen ter voorkoming van een kort geding en de daarbij behorende kosten heeft Pearle de reclamespot veranderd, zo betoogde De Ranitz vandaag.

Volgens De Ranitz is – naar aanleiding van een Europese richtlijn – in Nederland al lang vergelijkende reclame toegestaan, alleen is dat ,,nog even wennen''. Vergelijkende reclame mag, zolang die bijvoorbeeld niet misleidend is, tot verwarring leidt, zich niet kleinerend uitlaat en geen oneerlijk voordeel oplevert. Die Europese richtlijn moet weliswaar op 23 april 2000 in de nationale wetgeving zijn verwerkt, maar de rechter dient een conflict nu al wel in het licht daarvan te beoordelen.

Bovendien, zo stelt de raadsman, vindt de Hoge Raad het al sinds 1985 toelaatbaar dat vergelijkende reclame wordt gemaakt, ,,waarin de concurrent wordt genoemd, althans herkenbaar wordt voorgesteld.'' Nu duidelijk alleen de prijs het onderwerp van vergelijking tussen Pearle en Hans Anders vormt, kan van misleiding geen sprake zijn, stelt De Ranitz.