Tien miljard mark voor overlevenden van dwangarbeid

Het Duitse bedrijfsleven en de regering van de Bondsrepubliek gaan voormalige nazi-dwangarbeiders tien miljard mark schadevergoeding uitkeren. De Amerikaanse regering en de advocaten van de slachtoffers hebben vrijdag met het bedrag ingestemd. Washington stelt daarnaast twintig miljoen dollar voor het fonds beschikbaar.

Dat heeft de Duitse bondskanselier Gerhard Schröder gisteren in Berlijn bekend gemaakt. De ongeveer 240.000 dwangarbeiders uit concentratiekampen kunnen ongeveer 15.000 mark per persoon tegemoet zien. Burgers die destijds door de nazi's uit bezet gebied zijn gehaald om in Duitsland gedwongen arbeid te verrichten, krijgen de helft van dat bedrag. Deze tweede groep omvat ongeveer één miljoen overlevenden.

De overeenstemming kwam na maanden van intensieve onderhandelingen tot stand. De Duitse bondskanselier die zich net als de Amerikaanse president Clinton regelmatig in de discussie mengde, verklaarde zeer verheugd te zijn. Een gevolg van de nationaal-socialistische heerschappij ,,wordt niet verholpen, maar wel verzacht'', zei hij gisteren op een persconferentie in Berlijn. De Amerikaanse onderhandelaar Stuart Eizenstat sprak van een ,,grote dag''. Duitsland laat volgens hem zien dat het zijn morele schuld erkent. Madeleine Albright, de Amerikaanse minister van Buitenlandse Zaken die als baby met haar Tsjechische ouders in 1939 de nazi's ontvluchtte, zei: ,,Ik wil, gelet op mijn persoonlijke achtergrond, mijn dankbaarheid en felicitaties overbrengen.''

De advocaten van de slachtoffers toonden zich niet zo tevreden. Zij vinden het totale bedrag te gering. Maar met het oog op de hoge leeftijd van de overlevenden is besloten toch akkoord te gaan, stelde de Duitse advocaat Witti. De juristen eisten een schadevergoeding van ten minste tienduizend mark per gedupeerde. Volgens hen was daarvoor veel meer dan tien miljard mark nodig geweest.

Hoeveel multinationals als Daimler-Chrysler en Volkswagen precies bijdragen is nog niet bekend. Zij toonden zich gisteren verheugd over de overeenkomst, omdat ze boycotacties in de Verenigde Staten vreesden. Regeringen van enkele staten dreigden met sancties, mocht een regeling uitblijven. In ruil voor het miljardenbedrag beloofden de VS dat zij lopende en nieuwe juridische claims zullen ontmoedigen. (Reuters, AP)