Helemaal van God los

Freelance journalist Arjan Visser (38) maakte de afgelopen twee jaar voor dagblad Trouw zestig lange interviews met bekende Nederlanders over de tien geboden. Veelgelezen pagina's. Aanstaande maandag breidt Visser zijn interviewstrategie uit naar de televisie. Dan begint bij de VPRO de reeks Eer en Geweten. Eerste gast is Hans van Mierlo. De overige acht afleveringen worden de komende twee weken uitgezonden. Te zien zijn o.a. Gerard Spong, Herman Brusselmans en Youp van 't Hek. Negen gesprekken over de dagelijkse moraal van de beroemde medemens, opgenomen in een sobere entourage waarin twee camera's beurtelings registreren. De serie in Trouw gaat door.

Visser is ermee begonnen bij Nieuwe Revu. ,,Maar daar was de serie toch niet zo geschikt voor. Bij Trouw hadden ze op dat moment net een gat in de human interest hoek. Het leek mij ook wel een goed format voor de televisie.''

Zelf heeft hij niets met het geloof. ,,Ik ben helemaal van God los. Van huis uit ben ik gereformeerd maar ik ben blij dat ik van het geloof af ben. Toch blijf ik altijd hangen naar religie. Wat mij fascineert is hoe mensen hun geloof formuleren. Misschien is het jaloezie. Ik ben jaloers op mensen met een standvastig geloof.''

Zelf komt Visser niet in beeld. ,,Dat hebben we geprobeerd. Maar de VPRO wilde een zo dwingend mogelijke vorm. Ik fungeer daarin als een soort deus ex machina. Ik zit op een hoog platform van pallets. De interviewer is een beetje God. In principe hoef ik alleen mijn geboden uit te storten. Maar soms kom ik er tussendoor met een vraag en hang de empathische IKON-interviewer uit. Veel mensen hangen eerst een algemeen verhaal op over de tien geboden. Daar zit ik niet op te wachten. Als mensen bij het gebod om niet te doden over Kosovo beginnen, ga ik gapen. Dan moet ik een ander soort vraag stellen.''

Het verschil tussen tv en krant is groot. ,,Voor de krant praat je een paar uur met mensen om daarna een verhaal te maken. Het is minder strak. Willem Aantjes wilde bijvoorbeeld helemaal niets over zijn ouders zeggen. Dan kun je valletjes uitzetten, iets over je eigen ouders vertellen. Uiteindelijk tuimelt hij erin en vertelt iets. Je hebt ook mensen die je iets vertellen over overspel en dan later met een rood hoofd vragen of je dat wilt schrappen. Bij televisie kan dat allemaal niet. De mensen letten meer op hun woorden.''

In het algemeen houdt bekend Nederland zich aan de geboden, is Vissers indruk. ,,Maar ik doe wel enorm mijn best om een crimineel te krijgen. Ik had Steve Brown op mijn lijstje. Maar ja, die is nu net neergeschoten. Maar je hebt wel mensen als André Hazes, die in de krant reageerde op `Gij zult niet doden' met: `O nee? Dan moet jij eens kijken wat ik doe met de man die aan mijn vrouw komt'.''