`Aanklacht tegen Rusland zeker mogelijk'

Minister Van Aartsen (Buitenlandse Zaken) is het eens met een meerderheid van de Tweede Kamer dat een statenklacht voor de Raad van Europa tegen Rusland moet worden overwogen als dat land zijn ultimatum tegen de burgerbevolking van de Tsjetsjeense hoofdstad Grozny uitvoert.

Maar, zei Van Aartsen gisteren in een debat in de Tweede Kamer over de Europese Top in Helsinki van afgelopen weekeinde, Nederland wil zo'n klacht alleen samen met andere leden van de Europese Unie indienen.

De minister zei over deze van de PvdA-fractie gekomen suggestie dat zij ,,een volgend drukmiddel'' kan zijn na de protesten en waarschuwingen van de Europese Unie, het Internationaal Monetair Fonds en de NAVO tegen Russische schendingen van mensenrechten in Tsjetsjenië en het dreigement om de bevolking die Grozny niet verlaat desnoods te zullen doden.

Premier Kok benadrukte dat de onderhandelingen over institutionele verdieping van de EU wat Nederland betreft over méér moeten gaan dan over de besluitvorming in de ministerraden (vaker meerderheidsbesluiten), het stemgewicht per land en het aantal leden van de EU-Commissie (de overgebleven restjes van het Verdrag van Amsterdam van juni 1997).

De op de Helsinki-Top afgesproken `open agenda' maakt een verbreding van die onderhandelingen ook mogelijk, zei Kok.

Op enkele verzuchtingen van CDA-fractieleider De Hoop Scheffer, bijvoorbeeld over de noodzaak ook te spreken over het talenprobleem in een straks tot meer dan 25 leden uitgebreide Unie, ging Kok niet in.

Dat de premier liever geen aanvullende thema's benoemd wil zien voor deze onderhandelingen, bleek vervolgens toen hij vierkant bezwaar maakte tegen een uiteindelijk verworpen motie van CDA en D66 waarin zulke specifieke thema's waren genoemd. Zoals onder meer: invoering van individuele verantwoordelijkheid voor leden van de Europese Commissie en versterking van de positie van het Europees Parlement, het Europese Hof van Justitie en de Europese Rekenkamer.

Minister De Grave en staatssecretaris Van Hoof (beiden Defensie) beleefden een teleurstelling toen een meerderheid van de Kamer na middernacht bij de stemmingen een motie van PvdA en D66 aanvaardde die van Defensie vraagt 17-jarigen slechts voor de krijgsmacht te werven op voorwaarde dat zij tot ze 18 worden niet onder de krijgstucht worden geplaatst en niet met scherpe minutie omgaan (tegen: VVD en SGP).

Staatssecretaris Van Hoof had aanvaarding van deze `anti-kindsoldatenmotie' eerder deze week uitdrukkelijk ontraden, omdat zij de werving zou bemoeilijken en daardoor zou botsen met de doelstelling om meer parate eenheden beschikbaar te krijgen.