Vierbenige wervelwinden

Ineens gaan de zaallichten op vol in dansgelegenheid De Kroon aan het Rembrandtplein in Amsterdam. ,,Er gaat wat gebeuren'', zegt tangolerares Marijke de Vries.

Enkele tientallen paren verlaten de vloer en stellen zich op aan de rand. Een heer in zwart overhemd kondigt aan dat Wendy van den Brugge en Sing-Tjoe Yeh een demonstratie zullen geven. Wie zij zijn behoeft hier weinig uitleg: ons kent ons, tango kent tango.

We houden ons stil terwijl opnieuw een Argentijnse melodie vol noodlot en verlangen uit de boxen stroomt en Sing-Tjoe en Wendy aan een reeks danspassen beginnen waarvan een precieze beschrijving deze hele bijlage in beslag zou nemen. Minutenlang suizen ze als een vierbenige wervelwind over het parket: eerst een tango, dan een valse en na lange ovaties als toegift een milonga.

Dat zijn de drie basisvormen van de danscultuur die rond 1900 ontstond aan weerszijden van de Rio de la Plata, in de huurkazernes van Montevideo en vooral Buenos Aires. Een tango is tweekwart, de valse is driekwart en de milonga is wat ingewikkelder: `Ra-ta-ta-ta-ta ta-ta-ta-ta ta-ta-taa-taa`, aldus De Vries.

De coproductie van straatarme Europese immigranten en vrijgelaten slaven kende enkele dalen, maar beleeft nu weer een piek. ,,Europeanen herontdekten het midden jaren tachtig, en mede daardoor groeide de belangstelling in Argentinië ook weer'', zegt De Vries. Zelf was ze beeldend kunstenaar tot ze, vier jaar geleden, na een hint van een collega, haar eerste tangoles nam en `meteen verkocht' was.

,,Tango is het leven zelf. Je moet er een zekere levenservaring voor hebben. Het is vluchtig, maar dat is het leven ook. Een schilderij kun je vasthouden. Maar je kunt ook zeggen: niets is ooit vast te houden. Bij een schilderij aan de muur lijkt dat maar zo. Dan dans ik liever een tango.''

Zoals bij meer kortstondige verrukkingen dreigt ook hier de verslaving, beaamt De Vries. Hoe het voelt om een week geen tango te dansen weet ze niet, want dat kwam sinds les één niet voor. Al drie keer was ze een maand in Buenos Aires, danste daar iedere nacht tot een uur of vier in de salons en vulde de dagen met lessen, om na terugkeer in Amsterdam ten prooi te vallen aan een gevoel van leegte, tragisch als de tango zelf. De oplossing was simpel: thuis nog meer met tango doen. Tijdens haar tweede reis besloot ze tot oprichting van een tangoschool, en toen een Argentijnse maëstro haar vorig jaar vroeg in Amsterdam wat workshops voor hem te organiseren, maakte ze er meteen maar Nederlands eerste tangofestival van. Vierhonderd tangojunks, van wie de helft uit het buitenland, kwamen erop af. Deze maand volgt Tangomagia II – flink groter dan deel I uiteraard: vier dagen met elke avond een bal waar wereldvermaarde paren als Eduardo El Brujo' Capussi & Mariana Flores, en Mariano Frumboli Chico' & Cecilia Gonzalez het optreden van de festivalgangers af en toe vakkundig zullen onderbreken. Overdag geven zij en andere grote namen tientallen workshops.

,,Tien jaar geleden was dit nog niet mogelijk geweest'', zegt De Vries, ,,al kun je over de reden van die groei alleen maar speculeren. Een hang naar nostalgie misschien, of een verlangen naar ouderwetse man/vrouw verhoudingen, waar de man duidelijk leidt? Reactie op het feminisme? Het zou interessant zijn er eens een socioloog op los te laten.''

Het tangodansen kent een vrij strak onderscheid tussen professioneel spetterwerk en het wat bedaardere meegaan in `la ronda', de stroom van dansparen op een drukke vloer. ,,Showen in een salon gaat niet'', verklaart De Vries, ,,want dan ga je andere paren in de weg zitten. Je kunt niet zomaar tegen anderen gaan opbotsen. Nu ja – er zijn dansers, die zien even ergens een open ruimte om wat ingewikkelde passen te doen en keren dan weer in de ronda terug.''

Veel ondoorgrondelijker nog voor niet-ingewijden is hoe je met z'n tweeën lastige reeksen giros, ochos, voleos en sacadas kunt improviseren zonder verbaal contact en zonder onderuit te gaan. Wendy van den Brugge en Sing-Tjoe Yeh zijn bij ons aangeschoven en garanderen dat ze evenmin oog- of andere signalen aan elkaar geven. Yeh: ,,Het is een kwestie van veel dansen met elkaar. Ik neem meestal het initiatief. Soms maak ik een fout en dan kan Wendy het met een kleine versiering corrigeren. Een beetje als tussen verliefde personen.''

Tangomagia II, 27 t/m 30 dec, op diverse locaties in Amsterdam. Ook voor niet-tangodansend publiek: salon, show en orkest in de Escape (Rembrandtplein 11) op 28 en 29 dec; 22-03u; entree: ƒ45.

Organisatie: Zandunga Tangoproductions, Albert Cuypstraat 241-1, 1073 BH Amsterdam. Tel 020-6751440, fax: 6732242, e-mail: zandunga//www.xs4all.nl/~zandunga/