Kleurrijke gebruikskunst

De catalogus voor de laatste veiling van de eeuw bij Christie's heeft een merkwaardige omslag. De afgebeelde, grijsachtige cellenstructuur lijkt meer thuis te horen in de wereld van de biochemie dan in die van de 20ste-eeuwse toegepaste kunst waaraan de veiling is gewijd. Binnenin geven kleurenfoto's de ware, veelkleurige aard van de veiling weer: Rietveld-meubelen, Leerdams glaswerk, Rozenburg aardewerk, art deco sieraden en zelfs een collectie madonna's. De `cellen' op de coverplaat slaan wel degelijk op de veiling. Het zijn de uitvergrote schubben van een rog die omstreeks 1910 zijn huid heeft moeten afstaan aan de beroemde Wiener Werkstätte. Daar bekleedde de Weense ontwerper Joseph Hoffmann er een ebbenhouten sigarettendoos mee die nu in Amsterdam op 6.000 tot 8.000 gulden wordt geschat.

Een van de hoogtepunten van de veiling is een bureau uit ongeveer 1925. Het werd ontworpen door de architect Piet Elling samen met de schilder en interieurkunstenaar Bart van der Leck, die voor de kleuraccenten zorgde. Piet Elling was een voorstander van samenwerking tussen architecten en schilders en werkte jarenlang met Van der Leck samen. Het bureau was bestemd voor een zekere mevrouw Van Groningen, een vriendin van Van der Lecks echtgenote. De kleinzoon van de eerste eigenaresse biedt het nu te koop aan. Het is een simpel ogend wit bureautje met zwarte en rode kleurvlakken en links een open kastje. Van het bureau, dat op 30 tot 50.000 gulden is geschat, worden ook twee ontwerpschetsen geveild, waarop Van der Leck met de kleuren experimenteert (2.000 tot 3.000 gulden).

Van der Leck werkte ook samen met Gerrit Rietveld, die op deze veiling ruimschoots vertegenwoordigd is. Dat dankt het veilinghuis aan het sneeuwbaleffect van de succesvolle Rietveld-veiling in mei, waar hoge prijzen werden betaald. Daarna werden een groot aantal meubelontwerpen aangeboden van Rietveld zelf en diens navolgers. Zo zijn er twee zigzagstoelen uit de jaren dertig van de Rietveldfamilie (10.000 tot 15.000 per stuk) en een buffet dat Rietveld in 1946 als verjaarsgeschenk aan een van zijn dochters gaf (6.000-8.000 gulden). Naast deze vroege uitvoeringen zijn er ook vooroorlogse ontwerpen van Rietveld die later, in de jaren '60 en '70, zijn uitgevoerd. Onder de meubels is verder onder meer aanbod uit de Amsterdamse School en de Haagse School, maar ook een paar grillige ontwerpen uit de jaren '80 van ontwerper Boris Sipek. De koper van twee turkooizen stoeltjes met de dunne, zwart-rode pootjes – die er niet uitzien alsof er lang op gezeten kan worden – en de twee klaverblad-tafeltjes van spierwit marmer op poten van blauw, cilindervormig glas, kan verzekerd zijn dat zijn aanwinsten de aandacht trekken.

Behalve meubelen komt ook veel glas, zilver en aardewerk op de veiling. Van de Haagse firma Rozenburg zitten onder meer een paar fraaie vazen en kop-en-schotels van het uiterst dunne eierschaalporselein in het aanbod, gemaakt aan het begin van deze eeuw en mooi gedecoreerd. De richtprijzen liggen tusen de 1.200 en 5.000 gulden per stuk. Bij het glaswerk zitten veel ontwerpen van de `Leerdammer' A.D. Copier, onder meer een drinkservies uit 1927 met peervormige glazen van doorzichtig, licht purper gekleurd glas. Niet geheel compleet, maar wel inclusief vingerkommen en orchideeënvaasjes, wordt de opbrengst geschat op 8.000 tot 12.000 gulden.

Opmerkelijk is de collectie keramieken art deco madonna's. De meeste komen uit de collectie van de onlangs overleden Maastrichtse kunsthandelaar Gerard Hack-Ruttern. Hij verzamelde een serie sereen kijkende Maria's met of zonder kind, van Duitse, Oostenrijkse, Italiaanse en Scandinavische kunstenaars en fabrieken. Ze zijn er vanaf 600 gulden en met de kerstdagen in zicht lijkt dat een toepasselijke investering.

Veiling: 20ste-eeuwse toegepaste kunst. Christie`s, Cornelis Schuytstraat 57, Amsterdam. 020 575 5255. Kijkdagen: 17 dec 10-20u, 18,19,20 dec 10-16u. Veiling 21 dec 14u.