In Kerstcircus Barendi leven geen illusies meer

De vraag is niet wat we met de kerst met moeder doen, zeggen haar in strak acrobaten-tricot gehulde zonen tegen elkaar – de vraag is wat moeder met ons doet met de kerst. In werkelijkheid zijn ze al jaren geleden uit de trapeze te pletter gevallen, maar in het hoofd van hun moeder leven ze nog, en dus hebben ze ook na hun dood geen rust gekregen. Uit alle macht houdt zij, de dominante bazin in haar zigeunerinnenjurk, de traditie van het familiecircus Barendi in ere. En de broers, die geen van tweeën ooit het ware circusbloed hebben gehad, draven maar weer op.

De jaarlijkse kerstproductie in theater Bellevue in Amsterdam is ditmaal een lunchpauzevoorstelling in het Paloni-zaaltje, waar een echte kleine piste is gebouwd en waar regisseur Bruun Kuijt met vier acteurs en vijf muzikanten een heus circussfeertje heeft geschapen.

Het droevige verhaaltje, in rake dialogen geschreven door Elke Geurts, krijgt vorm in kleine nummertjes acrobatiek en jongleerkunst zonder enige glamour. De moeder verbergt haar wanhoop achter de loze teksten van een spreekstalmeester, en de zonen doen wrevelig hun werk bij de montere en melancholieke muziekjes van het orkest dat opzij van de piste een mooie lappendeken van klanken over alles heen legt.

Kerstcircus Barendi is, in weerwil van de titel, geen circusvoorstelling, maar een tragikomisch toneelstukje over een familiecircusje dat voornamelijk de eigen illusies in stand tracht te houden. Het publiek kijkt er immers allang dwars doorheen. Alleen de vierde van het stel, de feeërieke vriendin van één van de broers, lijkt er werkelijk nog een beetje in te geloven. Ze heeft geen woord tekst en doet haar kunstjes met een stralende glimlach. Tot het ook voor haar afgelopen is.

Als we afscheid van hen moeten nemen, na een klein uur, is er voor het kleine circus geen sprankje hoop meer over. De weemoed blijft, buiten op straat, nog geruime tijd hangen.

Voorstelling: Kerstcircus Barendi, door Marlies Hamelynck, Wil van der Meer, Joep Onderdelinden en Nienke Dijkstra. Tekst: Elke Geurts. Muziek: Toon Vandevorst. Regie: Bruun Kuijt. Gezien: 12/12 in theater Bellevue, Amsterdam. Aldaar t/m 31/12. Inl. (020) 5305301.