Het pamperloze tijdperk

Het zijn meestal alledaagse dingen die het leven in de twintigste eeuw drastisch hebben veranderd, zonder dat we er ooit bij hebben stilgestaan. Hoe zou het leven van jonge ouders er uitzien zonder de pamper, de celstof wegwerpluier die omstreeks 1960 is bedacht? Het is moeilijk voor te stellen dat drukbezette tweeverdieners nu nog tijd zouden hebben om wekelijks ontelbare luiers in de week te zetten en te wassen. En als we achteloos de thermostaat van de centrale verwarming hoger zetten, denken we dan ooit aan eerdere generaties die heel wat afsjouwden met kolenkitten of olievaten? En aan het feit dat de slaapkamer 's nachts veranderde in een ijspaleis?

Alleen al om de herinneringen levend te houden aan het dagelijks bestaan vóór de uitvindingen van de kant-en-klaarmaaltijd, de zippo en de spijkerbroek is het leuk dat de Gemeentebibliotheek in Utrecht het initiatief heeft genomen honderd voorwerpen uit deze eeuw bij elkaar te brengen in de tentoonstelling `100 in een tent', uitgevoerd door studenten van de HKU.

Beneden in de hal struikel je bijna over een Vespa-scooter, een vervoermiddel uit Italië dat populariteit genoot in de jaren vijftig en zestig, daarna werd verdrongen door de auto, en nu, in een nieuw jasje gestoken, opvallend populair is onder vooral Marokkaanse en Turkse jongeren. De grotere voorwerpen als een brommer, Aga-cooker en koelkast staan in de hal en in het trappenhuis van de bibliotheek, de kleinere zaken in vitrines in de uitleengedeelten. Een rondgang langs de vitrines: een douchekop (1920), een colaflesje (1915), leggings (1980), het suikerzakje (jaren twintig in Amsterdam), de filofax (uit 1921, pas populair in 1976), wc-papier (eigenlijk uit eind vorige eeuw), de tampon (1931), de creditcard (1960), de tandenborstel en enkele medische vindingen zoals penicilline en de aspirine.

Opvallend is dat de tentoongestelde kinderbuggy (in tweelingformaat) een stroller wordt genoemd en `helemaal terug in het modebeeld'. De buggy stamt uit de jaren zeventig en was licht en opvouwbaar, maar zó licht dat het ding omkiepte zodra je er een tasje aanhing en de peuter er uitstapte. De buggy's zijn massaal gedumpt en de degelijke en sportieve stroller is ervoor in de plaats gekomen.

Niet op de expositie aanwezig zijn onder andere maandverband, dat de bewegingsvrijheid van vrouwen enorm moet hebben vergroot, en het legoblokje waarmee ontelbare babyboomers in duplo-vorm hun eerste huisje bouwden.

Werp op de bovenste verdieping even een blik op de blauwe glas-en-loodkoepel die het dak vormt van de bibliotheek. Niet uit deze eeuw, wel bijzonder.

Gemeentebibliotheek Utrecht, Oudegracht 167, ma 13-21u di t/m vr 11-18u Inl 030-2861878.