Digitaal fatsoen

De tijd van de kerst- en nieuwjaarskaarten is weer aangebroken. Steeds meer mensen sturen hun wensen voor de feestdagen per e-mail: het bespaart papier en postzegels, het gaat veel sneller en je laat zien dat je geen ouderwetse sukkel bent. De netiquette echter wordt meestal met voeten getreden bij het versturen van digitale kaarten.

Netiquette (netwerk etiquette) zijn de fatsoensregels voor de digitale wereld. Een van die regels luidt dat je nooit ongevraagd grote bestanden mag sturen aan iemand. Het gros van de Internetgebruikers heeft tegenwoordig weliswaar een relatief snel modem of een ISDN-verbinding, toch moet voor elke telefoontik worden betaald. Een groot bestand stuur je daarom alleen op verzoek van de ontvanger.

Een andere netiquette-regel is dat je nooit agressief reageert als iemand je iets mailt waar je het niet mee eens bent of waar je geen prijs op stelt, zoals een digitale kerstkaart met flakkerende kaarsjes en toeterende engeltjes. Flamen, zoals ruziemaken via e-mail of nieuwsgroepen wordt genoemd, is uit den boze. Reageer niet of maak in beleefde termen je bezwaren duidelijk.

De netiquette is begin jaren negentig op schrift gesteld, toen de eerste gebruikers het net betraden die niet ,,volwassen waren geworden met Internet'', zoals netiquette-deskundige Sally Hambridge het uitdrukt in haar memo over regels op Internet (www.cis.ohio-state.edu/htbin/rfc/

rfc1855.html).

De fatsoensregels voor Internet zijn bedoeld om zowel het persoonlijke verkeer tussen gebruikers als het netwerkverkeer goed te laten verlopen. Tot de recente explosie van kabelproviders en andere snelle Internetaanbieders was bandbreedte een schaars goed. De meeste netiquette-regels zijn er dan ook op gericht om verbindingen zo snel mogelijk te houden: geen zware plaatjes op homepages, geen bestanden in nieuwsgroepen, geen overbodige attachments.

Ook het intermenselijke verkeer op Internet is aan regels gebonden. Val anderen niet lastig met domme vragen in nieuwsgroepen of op mailinglijsten, maar lees eerst een maand of twee mee voordat je zelf iets post. En lees vooral eerst de FAQ (Frequently Asked Questions) van een nieuwsgroep of discussielijst.

Omdat newbies (beginnende Internetgebruikers) soms wat hardleers zijn, heeft Net-veteraan Brad Templeton in 1991 een satirische tekst geschreven: `Lieve Emily Postnews'. Als een soort virtuele Lieve Lita geeft Emily Postnews (,,een expert op het gebied van netiquette'') op ironische toon raad.

Vraag: ,,Emily, ik heb een flinke onenigheid met iemand op Usenet. Ik heb al geklaagd bij zijn systeembeheerder, e-mailcampagnes georganiseerd, gepleit voor zijn verwijdering uit de nieuwsgroepen en ik belde met zijn werkgever om hem ontslagen te krijgen. Iedereen heeft me hierom uitgelachen. Wat moet ik doen?''

Antwoord: ,,Stap naar de krant. De meeste moderne verslaggevers behoren tot de beste computerexperts in het land en begrijpen Internet en de nieuwsgroepen – en daarmee jouw problemen – prima. Ze zullen omzichtige artikelen plaatsen, hoor en wederhoor toepassen en zich onthouden van enige sensatiezucht. Jouw problemen zullen op de juiste manier aan het grote publiek worden gepresenteerd. Als de gewone kranten het verhaal niet afdrukken, stap dan naar de roddelpers. Die zijn altijd geïnteresseerd in goede verhalen.''

(www.xs4all.nl/%7Ervbelzen/

emily.html)

Meer over Netiquette: web.inter.nl.net/users/Maurice.Makaay

www.fau.edu/netiquette