Amerika verwelkomt EU-macht

De Verenigde Staten hebben gisteren het Europese besluit tot de opzet van een snelle-reactiemacht verwelkomd, maar nog eens beklemtoond dat dit de NAVO niet mag ondermijnen.

Het mag evenmin de zes Europese NAVO-landen die geen lid zijn van de EU buitensluiten bij besluitvorming over veiligheidszaken. Dit bleek uit een toespraak van de Amerikaanse plaatsvervangend minister van Buitenlandse Zaken, Strobe Talbott, tijdens de halfjaarlijkse NAVO-ministerraad van Buitenlandse Zaken.

De NAVO-ministers omarmden het besluit van de EU-top in Helsinki vorige week om in 2003 een reactiemacht van zo'n 60.000 man voor crisisbestrijding gereed te hebben als ,,een belangrijke bijdrage aan het proces van versterking van onze alliantie en haar Europese pilaar''.

,,Er moet geen verwarring zijn over Amerika's positie over de noodzaak van een sterker Europa'', zei plaatsvervangend minister Talbott, die minister Albright verving wegens haar betrokkenheid bij het vredesoverleg over het Midden-Oosten. ,,We zijn niet tegen, ambivalent of bezorgd. We zijn ervoor. We willen een Europa zien, dat doelmatig kan optreden via de alliantie of, als de NAVO niet betrokken is, op eigen houtje'', zei hij. Talbott noemde het EU-besluit ,,verscheidene stappen in de goede richting'', zoals de Europese aandacht voor het vergroten van het eigen militaire vermogen, de erkenning van de centrale NAVO-rol in veiligheidskwesties en het feit dat de EU kan optreden wanneer de alliantie als geheel niet betrokken is. Talbott zei tijdens het komende Portugese EU-voorzitterschap uit te kijken naar de opzet van ,,koppelingen'' tussen NAVO en EU voor ,,transparantie en samenwerking''.

Hij drong er op aan de zes Europese NAVO-landen die geen lid zijn van de EU, Turkije, Noorwegen, IJsland, Polen, Tsjechië en Hongarije, een ,,speciale status'' te geven voor veiligheids- en defensieoverleg bij de EU. Sommige van deze landen, vooral Turkije en Noorwegen, zijn bezorgd dat ze worden buitengesloten wanneer de EU mogelijk zou besluiten tot een militair optreden. Dat leidde er gisteren toe dat het NAVO-slotcommuniqué onder druk van Turkije ook nogal behoedzaam reageerde op het EU-besluit. De NAVO ,,nam kennis van'' het besluit in plaats van het te verwelkomen.

Ook NAVO-secretaris-generaal Robertson drong aan op ,,maximale transparantie en complementariteit'' bij de opzet van samenwerkingsmechanismen tussen de alliantie en EU voor de reactiemacht. Binnen de NAVO bestaat de vrees dat de opzet van gelijksoortige politieke en militaire comités bij de EU zal leiden tot doublures. Robertson zei ook dat de Europese NAVO-bondgenoten hun beloften moeten nakomen om hun militaire slagkracht te vergroten. ,,Bedoelingen zijn goed en nieuwe instituties zijn erg nuttig. Maar het zijn de resultaten die tellen. Nieuwe instituties zullen geen crisis beëindigen. Zij moeten worden verbonden met relevant militair vermogen'', aldus Robertson.