Ajax

Bij Ajax bestaat de gewoonte om tegen het einde van een thuiswedstrijd over te gaan tot de uitverkiezing van de `man of the match'. Er wordt daartoe een bliksemenquête gehouden onder een deel van het publiek. De speaker roept vervolgens: ,,En man of the match is...'' Er kan alleen een Ajacied worden gekozen – dat spelers van de tegenpartij de beste man van het veld kunnen zijn, daar staat een Amsterdammer liever niet bij stil.

Het is geen onaardig gebruik, al zou het inderdaad veel interessanter zijn om er ook de tegenpartij bij te betrekken. Want wat moet je als Ajax er niets van terechtbrengt, zoals gisteravond tegen PSV? Arme man of the match. Het was ditmaal de keeper, Fred Grim, maar zijn naam was bijna onverstaanbaar door de striemende fluitconcerten.

De echte uitblinker was een PSV'er, Ruud van Nistelrooy. Prachtige voetballer, ik hoop dat hij tijdens het Europees kampioenschap in plaats van Bergkamp of Kluivert mag spelen. Hij belichaamt het verschil tussen PSV en Ajax: jong en beloftevol. PSV heeft nog wat van die jongens: Bouma, Van Bommel, Bruggink, Van der Doelen. Ajax heeft geen grote Nederlandse talenten meer, en dat gaat de club de komende jaren zwaar opbreken.

Wat is er mis bij Ajax? Hoe kon zo'n trots instituut zo snel in verval raken? Hoe is het mogelijk dat er ook dit seizoen zo'n slecht aankoopbeleid was? Trainer Wouters zal er nu op worden afgerekend, zoals dat heet, maar hij kan niet de enige schuldige zijn. Hoe zit het met spelersdirecteur Danny Blind, van wie we steeds minder horen naarmate het slechter gaat?

Daar zou ik nu weleens een diepgravend artikel over willen lezen, maar het is alsof sportjournalisten er hun vingers liever niet aan branden. Een verslaggever van de Volkskrant meldde onlangs dat er een machtsstrijd gaande is, maar iedere toelichting ontbrak. Kritiek op Ajax is voor een sportjournalist een levensgevaarlijke bezigheid. Het kost hem zijn relaties. Dat is misschien wel de achilleshiel van Ajax: dat het zich heeft afgesloten voor kritiek van buiten.

Voorzitter Michael van Praag is nu in het nieuws vanwege zijn onhandige uitspraken over Kluivert (`een profiteur'), maar het bewuste interview in Joods Journaal is veel interessanter door het typerende gebrek aan zelfkritiek. De anderen, dat zijn de schuldigen. Kluivert dus, de pers (`doodziek word je van al die dramaverhalen in de pers') maar ook de andere clubs, zelfs... PSV. Van Praag kritiseert PSV omdat het zo snel in de Champions League is uitgeschakeld. Dat zegt de voorzitter van een club die zelf net een pak slaag heeft gekregen in het Europese voetbal.

Rond Ajax hangt een sfeer – in de Arena bijna tastbaar – van zelfvoldaanheid en megalomanie. Zolang de prestaties goed zijn kan men (denk aan Van Gaal) zich in dit opzicht veel veroorloven, maar in mindere tijden wekt het alleen maar irritatie. Ook bij Ajax-supporters als