Studielast

VORIGE WEEK gedemonstreerd, deze week al resultaat. Er zijn protestbewegingen geweest die er langer over hebben moeten doen om iets van hun grieven ingewilligd te krijgen. Maar dat geldt niet voor de middelbare scholieren die op 6 december in Den Haag actievoerden tegen de werkdruk waartoe het dit schooljaar ingevoerde studiehuis volgens hen heeft geleid. Ze zullen worden ontlast, zo heeft staatssecretaris Adelmund (Onderwijs) gisteren laten weten.

Dat de staatssecretaris begrip had voor de bezwaren van de scholieren bleek vorige week al, toen zij de demonstranten op het Malieveld toesprak. Het begrip van toen heeft zij nu omgezet in een aantal concrete maatregelen om de overladenheid van het studieprogramma voor Havo en VWO-leerlingen tegen te gaan. In een brief aan de Tweede Kamer zet zij uiteen dat deze tijdelijke aanpassingen ertoe moeten leiden dat scholen meer tijd en gelegenheid krijgen intensiever te werken aan de invoering van de onderwijsvernieuwing.

Wat direct opvalt is dat het aantal praktische werkopdrachten en ook de omvang ervan zal worden beperkt. Dit was ook niet ten onrechte één van de belangrijkste bezwaren van de leerlingen. Zij holden vaak van het ene werkstuk naar het andere. Maar tegelijkertijd is dit voor een belangrijk deel een typisch organisatieprobleem van de scholen zelf. Ingrijpender is het voorstel van Adelmund om scholen de mogelijkheid te geven het aantal vakken te beperken. In de praktijk zal de ruimte die zij nu biedt ertoe leiden dat zowel op de Havo als bij het VWO één vreemde taal en het vak algemene natuurwetenschappen zullen sneuvelen. Hoe dat te rijmen valt met haar opmerking in de brief aan de Tweede Kamer dat het niveau in stand blijft, is overigens een raadsel.

Ook onduidelijk is het tijdelijke karakter van de maatregelen, waarmee Adelmund schermt. De aanpassingen die zij voorstelt zijn immers zo fundamenteel dat het onwaarschijnlijk is dat scholen deze over enige tijd – als iedereen eraan gewend is – weer terug zullen draaien. Het woord tijdelijk lijkt dan ook meer ingegeven om de aftocht van de staatssecretaris van een pleister te voorzien.

ONGETWIJFELD ZAL met het pakket maatregelen van Adelmund, dat in de Tweede Kamer al met instemming is begroet, de rust op de scholen enigszins terugkeren. Maar of nu ook het onderwijs gered is, is iets anders. Afgezien van het vakkenpakket blijft de vraag of het systeem van het studiehuis met zijn rigide vorm van zelfwerkzaamheid niet funest zal uitwerken op een groot aantal leerlingen. Eigen redzaamheid is een prachtig streven. Maar als buiten de schoolmuren de advertenties van de supermarkten lonken waar parttime krachten worden gevraagd, komt dat toch in een ander licht te staan. Het aantal jongeren tussen de 15 en 19 jaar met een bijbaan is sinds 1991 verdubbeld en bedraagt nu 61 procent, zo meldt de staatssecretaris in haar brief. Hoe die ontwikkeling zal uitwerken op de studieresultaten laat zich raden. De eerste aanpassingen van het studiehuis zijn er. Te vrezen valt dat er nog vele zullen volgen.