Midas op z'n hurken

Een nieuw boekenprogramma op televisie? Dat verdient aandacht, want zoveel bestaan er daar niet van. En wat er is, kan zelden de goede toon vinden, hoe goed men het ook meent. Het is ofwel van een opgewonden schreeuwerigheid, ofwel van een loodzware predikanten-ernst. Hoe zal Midas Dekkers het doen in Eerste Druk met Midas, waarvan de VARA morgen de eerste aflevering uitzendt?

Het idee stamt van Dekkers zelf. Uit ergernis over de grote aandacht voor literatuur wilde hij nu eens een boekenprogramma dat zich op non-fictie zou richten. Daartoe kiest hij voor elke uitzending één boek dat aan drie criteria moet voldoen: het is recent verschenen, het moet hem boeien en het thema moet te visualiseren zijn.

Die formule heeft tot gevolg dat het boek meer aanleiding is voor de behandeling van een thema dat door Dekkers interessant bevonden wordt, dan voor een recensie van het boek. Zo zal de eerste uitzending gewijd zijn aan Het Genoom van Matt Ridley. De tweede uitzending – de enige die ik in voorvertoning heb gezien - gaat uit van het boek Heiligen van Stijn van der Linden. Dit is een omvangrijk compendium dat voor de bioloog Dekkers natuurlijk meteen een `dierentuin van heiligen' is. Het zet hem aan tot talrijke vragen. Hoe word je een heilige? Wat doet een heilige? Kan ook Midas Dekkers een heilige worden? Welke heiligen bekommerden zich om dieren? En: hoe gaat een heiligverklaring in zijn werk? Om op al die vragen een antwoord te krijgen sprak de presentator met de onderhoudende en nuchtere auteur en reisde hij naar Rome om een heiligverklaring bij te wonen en een deskundige aan het woord te laten. Deze laatste, de Belgische vertegenwoordiger bij het Vaticaan, steelt de show met een onverstaanbaar betoog, dat uitloopt in giechelende uitvallen. Hij sluit ook het programma af met een gastvrije onthaal van de VARA-ploeg, compleet met sigaar en een goed glas – waarmee de karikatuur van een katholieke prelaat afdoende is vastgelegd.

De vraag is voor wie dit programma is bedoeld. De doelgroep wordt aangeduid met `het brede publiek'. Ik weet niet wie de VARA hiermee voor ogen heeft, maar afgaande op de ene uitzending is dit een onontwikkelde groep kijkers, die zich samen met Midas wil verbazen dat er zoiets merkwaardigs bestaat als `boeken' en dat er een vreemd bijgeloof heerst, `katholicisme' genaamd, dat er wel heel curieuze gewoontes op nahoudt. Alles beschouwd vanuit het standpunt van de onwetende buitenstaander, die niet echt nieuwsgierig is, maar alles wat hij niet kent `raar' vindt. Het is een soort bio-antropologie op de hurken.

De kijker wordt tussen drie elementen heen en weer geslingerd. De presentatie door Midas Dekkers, de inhoud van een nieuw boek en een visuele speurtocht naar het thema van het boek. Van het eerste zit er veel te veel in. Het enthousiasme van Dekkers kan aanstekelijk werken, maar de formule om werkelijk álles vanuit biologisch standpunt te bekijken en niet, zoals je zou verwachten in een programma over heiligen, vanuit religieus of historisch perspectief, geeft toch het idee dat je niet werkelijk geïnteresseerd bent. Het programma zou winnen met meer gestructureerde informatie over het gekozen thema. Anders gezegd: meer boek en minder Midas. En een volwassener toon.

Eerste Druk met Midas, donderdag, Ned.3, 20.50-21.20u.