Kamer steunt andere formatie

In de Tweede Kamer bestaat brede steun om de rol van de Kamer bij kabinetsformaties te versterken. Fractieleden van het CDA, D66, GroenLinks en de SP staan positief tegenover het pleidooi van de PvdA'er Rehwinkel, die meent dat Kamerfracties na verkiezingen meerderheidsadviezen aan de koning(in) zouden moeten geven over het verloop van de formatie. De rol van de koning(in) bij formaties zou hierdoor worden beperkt. Woordvoerders van de VVD en de kleine christelijke fracties wijzen deze suggestie van de hand.

CDA-woordvoerder Van Wijmen spreekt van ,,een zinnige mogelijkheid die het zeker waard is na de verkiezingen te worden beproefd''. Wel wijst Van Wijmen op het gevaar dat formaties mogelijk trager kunnen verlopen en ,,gecompliceerder'' worden. ,,Maar dat zal de praktijk moeten uitwijzen.''

D66-fractielid Scheltema noemt het ,,positief dat fractieleden van PvdA en CDA nu openlijk pleiten'' voor een versterkte rol van de Kamer bij formaties. In de kring van D66 is dit pleidooi de afgelopen decennia herhaalde malen gehouden. Scheltema: ,,Kennelijk is er een nieuwe generatie Kamerleden aangetreden die zich durft uit te spreken voor versterking van de directe democratie. Maar het blijft de vraag of hun fracties ook de daad bij het woord zullen voegen.''

Volgens GroenLinks-leider Rosenmöller is een versterking van de rol van de Kamer bij formaties wenselijk. Zijn partij zal hieraan na de eerstkomende verkiezingen zeker meewerken. SP-woordvoerder Kant zegt voorstander te zijn van ,,iedere mogelijkheid om de macht van de koningin te beperken''. Kant vindt wel dat het voorstel `halfslachtig' is. ,,Liever zouden we zien dat de koningin geheel buiten kabinetsformaties wordt gehouden.''

VVD-woordvoerder Te Veldhuis ziet ,,geen enkele aanleiding'' om de huidige gang van zaken rondom kabinetsformaties te wijzigen. ,,Wat niet kapot is, hoef je niet te repareren'', meent hij. Te Veldhuis wijst op de vorming van een nieuw College van Gedeputeerde Staten in Zuid-Holland, waarbij de VVD winnaar was van de verkiezingen maar door de overige partijen buiten de `formatie' werd gehouden. ,,Kabinetsformaties worden nog meer een kwestie van achterkamertjes als je de onafhankelijke rol van de koningin niet meer benut.''

Volgens GPV'er Schutte ,,belooft de oplossing van Rehwinkel meer dan de praktijk zal waarmaken. Het lijkt democratisch: openbare Kamerdebatten over de formatie. Maar in de praktijk zal alles worden voorgekookt in vertrouwelijk overleg tussen grote fracties.''