Spektakel van Dogtroep in scheepsterminal

In een bouwput in Amsterdam werkt de Dogtroep aan een nieuwe voorstelling, die donderdag in première gaat. ,,We hebben die chaos zelf opgezocht.''

Scheepstoeters loeien, treinen suizen voorbij, een aquamarijnen lichtdriehoek maakt golven. Welkom in de wondere wereld van Dogtroep. Welkom in de fonkelnieuwe Passenger Terminal Amsterdam, de avontuurlijk overhuifde haven voor cruisepassagiers aan het IJ. De Dogtroep mag deze investering in de toekomst inwijden. Met een spektakeltheatervoorstelling die binnen en buiten, echt en onecht, hightech en techneutische verdwazing zo hevig door elkaar husselt dat er van alles mis kan gaan. Zonder dat je ooit te weten zult komen of dat opzet was danwel een ongelukje.

,,Thomas, doe je broek dicht!'' Een dag of wat voor de première weet Titia Bouwmeester, regisseur van Atom Tattoo, in elk geval wèl wat er fout gaat. ,,Udo, jouw stoeltje moet nu beneden zijn! Bomen, even wachten!'' Ze roept de aanwijzingen door een microfoon op de tribune. Voor 750 toeschouwers is die tribune bedoeld en hij staat tegenover een glazen pui met uitzicht op het spoor en een klein stukje water. Links van de tribune hebben de muzikanten hun hok; rechts, hoog in de lucht, bemant een beeldscherm een controlepost.

,,We kijken'', legt Bouwmeester nòg meer dagen of wat voor de première uit, ,,naar een wereld die volkomen gecontroleerd is en waarin allerlei menselijke functies zijn overgenomen door apparaten.'' Nu buigt de regisseur zich niet over een microfoon maar over een kolossaal scriptbord. In tientallen vierkantjes zijn briefjes geplakt met mededelingen als `Elektronisch oog', `Zeppelin' en `Collectieve verwarring'. ,,Die terminal'', zegt Bouwmeester, ,,is een sluis waarin men verstrikt raakt. Alle mensen die door die sluis gaan hebben een plan, of een droom, en daarin worden ze belemmerd, door elkaar en door de regels die dit gebouw heeft.''

Hels kabaal onderbreekt haar betoog. De Passenger Terminal van architect Lary Malcic is nog niet helemaal klaar en een leger gehelmde mannen zaagt en boort erop los. Titia Bouwmeester grijnst. ,,Die bouwvakkers dachten eerst: `Wat komt dat theatervolk hier met z'n lakschoenen doen.' Maar toen ze zagen dat wij dezelfde spullen gebruiken als zij en dat wij minstens even hard werken, toen kregen zij respect.'' Het traditionele werkvolk leent tegenwoordig zelfs gereedschap aan het nieuwe werkvolk uit en vice versa. ,,Het is lastig om in zo'n bouwput te werken, maar we hebben die chaos zelf opgezocht en het levert ook veel op. Zij zijn hier installatiebuizen aan het aanleggen, en dan gebruiken wij die buizen weer om er licht in te transporteren. Of om een personage in dat onzichtbare gangenstelsel te laten verdwijnen.''

We lopen door de golfvormige vertrek- en aankomsthal en stuiten op een Dogtroeper die aan een koker hangt: hij is een naad aan het lassen. Verderop priegelt een man aan iets kleins. ,,Ik ben de bedrading van een paar monitors aan het maken'', zegt hij zonder van zijn werk op te kijken. ,,Ik ben de monitorman. Een rolstoel met een tv erop die op zijn kant staat en op die tv verschijnt mijn hoofd. Ik kan dat wagentje met een radiografische besturing rond laten rijden en mijn hoofd wordt daar dus live naartoe gezonden.''

De voorstellingen van de in 1975 opgerichte Dogtroep worden van A tot Z op locatie gemaakt. Zo ontstond Adder Zonder Gras in en om het Academisch Ziekenhuis in Groningen en Hotazel bij Paal 8 op het strand van Terschelling. Vormgevers, acteurs, muzikanten en technici leveren individueel of gezamenlijk scènes aan, die de artistiek leider dan als een cineast aan en door elkaar monteert. Titia Bouwmeester is nog maar een jaar artistiek leidster. Eigenlijk sinds de Dogtroep getroffen werd door de dood van Wieger Woudsma, acteur, en Marco Biagioni, lichtontwerper, die bij een kanotocht in Frankrijk verdronken. De vaste kern moest worden vernieuwd en Threes Schreurs droeg het gezelschap aan de jongere Bouwmeester over. Er kwam ook een nieuwe zakelijk leider: Henk Keizer, van het Oerol Festival. Atom Tattoo kost één miljoen gulden, maar Keizer heeft de risico's gespreid. ,,We zijn met de opdrachtgever van dit gebouw ook in zakelijke zin partner geworden. Mocht de terminal niet op tijd af zijn, dan vangt het Gemeentelijk Havenbedrijf een deel van de schade op.''

Ook op 1 januari wil de Dogtroep in de terminal spelen. Leuk, dat gevaar van een millennium-crash, vindt Keizer. ,,We hebben een groot probleemoplossend vermogen maar we kunnen ook grote problemen máken'', gnuift hij.

,,Good luck everybody'', roept Titia Bouwmeester bemoedigend als de doorloop begint. Ze kijkt naar een reusachtige kooi. ,,Oppassen onder die kooi! Daar vallen vogels uit!'' De spelers luisteren gedisciplineerd maar lopen er toch onderdoor. Straks moet een van hen door de lucht zwemmen; straks moet een ander zeulen met een vrouw in een blok ijs. Daar draaien ze hun hand niet voor om bij de Dogtroep: dat is de poëzie van de plek.

Atom Tattoo: t/m 23 januari. Bootjes brengen de bezoekers van het Centraal Station naar de terminal en halen hen daar ook weer op. Inl. (020) 6321139; res. 0900-0191.