Premier van Italië dreigt met crisis

In het nauw gedreven door zijn bondgenoten heeft de Italiaanse premier Massimo D'Alema gisteren om ,,radicale politieke opheldering'' gevraagd, een proces dat tot een politieke crisis nog voor kerstmis zou kunnen leiden.

Het is een vlucht vooruit van de premier, die wil voorkomen dat hij langzaam wordt gaar gekookt door een paar kleine partijen die nodig zijn om zijn centrum-linkse coalitie een parlementaire meerderheid te geven. Die partijen zijn bezig met een politiek machtsspel om hun positie zo goed mogelijk uit te buiten.

,,Ik ben niet bereid het onverantwoordelijke spel te spelen van veto's en chantage, waarbij partijbelangen boven de belangen van het land worden gesteld,'' zei D'Alema. Hij sprak gistermiddag een uur lang met president Carlo Azeglio Ciampi en kondigde een parlementair debat over zijn kabinet aan zodra de volksvertegenwoordiging zijn begroting heeft goedgekeurd. Dat zou nog later deze week of begin volgende week kunnen gebeuren.

D'Alema stuurt aan op een herschikking van zijn kabinet. Hij heeft eerder gezegd dat hij zijn kabinet wil uitbreiden met de Democraten, een nieuwe partij die is opgericht door Romano Prodi, de huidige voorzitter van de Europese Commissie.

Maar de socialisten en de groep rondom oud-president Francesco Cossiga verzetten zich daar fel tegen. Toetreding van de Democraten tot het kabinet zou hun rol minder essentieel maken. Bovendien streven de Democraten naar een politiek tweestromenland, waarin sowieso minder ruimte is voor miniscule partijtjes. De huidige coalitie steunt op een tiental partijen.

Cossiga had eerder gezegd dat in januari de rekening gepresenteerd zou worden, maar de socialisten eisten afgelopen weekeinde op een partijcongres het aftreden van D'Alema.

Hun officiële argument was dat de heterogene centrum-linkse coalitie met een andere premier meer kans heeft de voor voorjaar 2001 geplande parlementsverkiezingen te winnen.

Veel linkse politici delen de angst dat de wat cerebrale D'Alema, die geen bijzonder grote persoonlijke aantrekkingskracht heeft, het als lijsttrekker zou verliezen van de flamboyante Silvio Berlusconi, de leider van de rechtse oppositie. Als een alternatief moet worden gevonden binnen de grootste coalitiepartij, de Linkse Democraten, zou partijleider Walter Veltroni een voor de hand liggende kandidaat zijn. Maar die heeft gisteren gezegd dat zijn partij vasthoudt aan D'Alema.

D'Alema probeert te voorkomen dat hij moet aftreden als prijs om de coalitie bijeen te houden. Na zijn gesprek met de president gaf D'Alema een verklaring uit waarin hij pleit voor ,,onmiddellijke en radicale politieke opheldering in het parlement om het land een vernieuwde regering te geven die in staat is om tot het einde van de zittingstermijn van het parlement aan te blijven.''

De rechtse oppositie, die haar kans ruikt, heeft het kabinet uitgedaagd om vervroegde parlementsverkiezingen uit te schrijven, maar daar voelt op dit moment niemand bij centrum-links voor.