Trillend boven het blauwe laken

Na een marathonpartij van drie uur en veertig minuten tegen de Portugese huisarts Jorge Theriaga behaalde driebander Dick Jaspers de eindzege in Oosterhout. Door dit resultaat won hij op het nippertje de wereldbeker.

In de laatste wereldbekerwedstrijd zonder tijdklok liep Jaspers wikkend en wegend rond de biljarttafel. Hij loerde over het blauwe laken en richtte zijn keu naar de ideale invalshoek. Met het angstzweet in de handen miste hij opvallend veel gemakkelijke ballen. Hij sprak na afloop over een gelukkige overwinning tegen de Portugees Jorge Theriaga. ,,Ik had me al verzoend met een nederlaag. Ik kon er vandaag helemaal niks van. De stress had me aardig te pakken. Jammer dat ik zo'n prachtig toernooi niet waardig heb afgesloten'', zei Jaspers na afloop.

Zaterdagnacht had Jaspers geen oog dichtgedaan van de spanning. Hij slaapt tijdens biljarttoernooien altijd in zijn eentje in een hotel, ook al is de speellocatie enkele tientallen kilometers verwijderd van zijn woonplaats. In Oosterhout kon hij de slaap niet vatten. In Sint Willebrord droomde zijn echtgenote Andrea van een grote beker in de prijzenkast. Tijdens de finale stond zij nagelbijtend in de wandelgangen. Kijkend naar een televisiescherm, smekend om een ommekeer in de wedstrijd. De vrouw achter de sportman neemt bij de familie Jaspers een belangrijke plaats in. ,,Zonder de steun van Andrea had ik dit niet gepresteerd'', sprak Dick aan de vooravond van het toernooi.

Jaspers was het middelpunt van een Brabantse biljartfeest. Ruim zevenhonderd toeschouwers schreeuwden de provinciale sportheld naar de overwinning in cultureel centrum De Bussel. Bij elke misser klonk een golf van verontwaardiging door de theaterzaal. In Brabant staat in bijna elk café een biljart en is het biljartpubliek zeer deskundig. In Brabant wordt nog met liefde over een gevaarlijke snijstoot of een mooie harmonica gesproken. `Niks geen pool of snooker, da's allemaal surrogaat', sprak een oudere toeschouwer.

De beste stuurlui zaten gistermiddag op de tribunes. Jaspers kreeg allerlei adviezen toegefluisterd. De verbale steun voelde als een loden last. Hij bezweek bijna onder de dubbele wedstrijddruk. Hij kon het toernooi én de wereldbeker winnen. Na afloop volgde tekst en uitleg. ,,Ik speelde verkrampt. Het lijkt wel alsof elk wereldbekertoernooi zwaarder wordt. De verschillen zijn zó klein. Elke foutje kan fataal zijn.''

Jaspers kon de favorietenrol niet waarmaken tegen de stoïcijnse Theriaga. De 45-jarige huisarts uit Lissabon had zich als qualifier voor het hoofdtoernooi geplaatst. Met een moyenne van ruim een punt per beurt bleef hij ver achter bij het gemiddelde van Jaspers, die bijna twee punten per beurt maakte. In de halve finale tegen de Belg Raymond Ceulemans haalde Jaspers zelfs een moyenne van drie. Door dit resultaat was hij in de finale de gedoodverfde favoriet.

Maar tegen Theriaga was van krachtsverschil geen sprake. In de beslissende vijfde set miste de Portugees drie matchpoints. Twee keer rolde de gele bal rakelings langs de rode bal. In beide gevallen was Jaspers al opgestaan om zijn tegenstander te feliciteren. Tot zijn eigen verbazing kreeg hij een herkansing. Hij won de set met 15-14 en rende vervolgens als een dolleman ronde de tafel. Zelfs de scheidsrechter kreeg een warme knuffel. Na de wereldbekerzege in 1997 toonde Jaspers zich opnieuw de meest regelmatige driebander. ,,Maar hij is ook de saaiste speler van allemaal'', sprak zijn Deense clubgenoot Nelin duidelijke taal.

Daarmee deed Nelin onrecht aan het subtiele spel van Jaspers. Hij mag dan tergend langzaam rond de tafel lopen en secondenlang nadenken over de beste oplossing, zijn originele spelpatronen blijven een lust voor het oog. Jaspers is niet alleen een twijfelaar maar ook een perfectionist. Zijn stootbal maakt de vreemdste capriolen die alleen voor een geoefend oog voorspelbaar zijn. Het zou jammer zijn wanneer Jaspers door de invoering van de tijdklok minder geniale oplossingen kan verzinnen. Vanaf volgend jaar krijgt elke speler dertig seconden bedenktijd. Daarmee behoren de marathonpartijen zoals gisteren in Oosterhout tot het verleden.

Theriaga maakte ook geen overhaaste indruk, maar zijn slome oogopslag was schijn. In werkelijkheid speelde hij vlot en behendig. Hij was zaterdagavond in de halve finale verantwoordelijk voor de uitschakeling van Sang Chun Lee. Jaspers was zo blij dat hij Theriaga uit dankbaarheid een kus gaf. ,,Ik had nog nooit een man gezoend, maar nu moest het een keer'', verklaarde Jaspers.

De geboren Koreaan Sang Lee was in de strijd om de wereldbeker afhankelijk geworden van het resultaat in de finale. Sang Lee moest hopen op een off-day van Jaspers en hij werd al wachtend in de kleedkamer bijna op zijn wenken bediend. Op kousevoeten bekeek hij het wedstrijdverloop van de finale. Bij de matchpoints voor Theriaga zat Sang Lee op het puntje van zijn stoel, klaar om een vreugdekreet te slaken. Na de onverwachte ommekeer toonde hij zich een sportieve verliezer. Hij grijnsde van oor tot oor toen Jaspers huilend in de kleedkamer verscheen. Met een innige omhelzing werd de vriendschappelijke sfeer in de internationale biljarttop op treffende wijze geïllustreerd.

De meeste spelers ontmoeten elkaar in de Nederlandse en Belgische clubcompetities. Alleen de Portugese dokter Theriaga en de Amerikaanse biljartverkoper Sang Lee leven afgezonderd van de concurrentie. Zij maakten duidelijk dat het driebanden een mondiaal karakter heeft gekregen. En nu maar hopen dat de introductie van de tijdklok een positief effect heeft op de populariteit van de sport. Alleen in Brabant zijn de toeschouwers bereid om bijna vier uur ademloos toe te kijken. ,,Een normaal denkend mens loopt halverwege gillend weg'', bekritiseerde de Fransman Richard Bitalis de gevolgen van het setsysteem.