Schoonmoeder met obsessieve liefde

Het is iets moois, het krijgen van een zoonlief, een wolk van een dochterlief. De prille ouders kunnen, ogenschijnlijk, hun geluk niet op. Ondertussen raakt de moeder oververmoeid, is de vader jaloers en geprikkeld en, tot overmaat van ramp, dient de onvermijdelijke schoonmoeder zich aan met ongevraagd advies. Zoonlief heet de voorstelling die Natasja d'Armagnac maakte over dit veelbezongen fenomeen. Onder het geluk, echter, gaat van alles aan leed schuil.

Tekstschrijver en regisseur d'Armagnac plaatste een reusachtige tafel op het toneel. De drie personages zitten meters van elkaar verwijderd. In het midden is een ruimte uitgespaard, zachtrose uitgelicht. Daar ligt, volstrekt abstract, het kindje in de wieg. Veel aandacht schenken de ouders er niet aan: de moeder, gespeeld door Anna Rottier, bekommert zich voor alles om haar rode dan wel blauwe jurk. De veel te jonge, zojuist van de straat geplukte vader (Pol Pauwels) is nog steeds verslingerd aan oorverdovende muziek. Het spel tussen die twee is hier en daar te karikaturaal aangezet. Het is onwaarschijnlijk dat de moeder het kind verwaarloost; haar erotische uitbarstingen, gevoed door onvrede, acteert Rottier met explosieve intensiteit. Haar verlangen dat haar man alsmaar naar haar `kijkt' heeft iets oprechts, maar ik miste het werkelijkheidsgehalte. Het is te eendimensionaal. Als het kind in het spel van de ouders ternauwernood een rol speelt, dan schort het aan dramatiek. Pauwels had zijn bonkige hoekigheid meer moeten temperen; hij bijt zich vast in een uitvergrote acteerstijl.

Het wonder van Zoonlief is het optreden van actrice Helen Juurlink, afkomstig van het verre Proloog en Globe. In `83 vertolkte zij een onvergetelijke,tachtigjarige werkvrouw in Tsjechovs De Drie zusters geregisseerd door Gerardjan Rijnders. Juurlink vertolkt het syndroom van de schoonmoeder schitterend. Haar man heeft haar verlaten, waarom, dat weet niemand. De zoon is het enige dat zij bezit. En nu het kleinkind. Al haar obsessieve liefde richt zij op hen beiden. Vlot gekleed is ze, te vlot voor haar leeftijd en daardoor treurig stemmend. Een wasmachine koopt ze, een droger, ze bemoeit zich met voeding van het kind, en is het wel warm genoeg gekleed? Geleidelijk aan trekt zij op ingenieuze wijze de aandacht naar zich toe. Haar mislukte, eenzame leven neemt de overhand. Ze zou willen dat de apparaten thuis `pootjes krijgen', want dan was het allemaal niet zo geordend wanneer ze weer thuiskomt.

Juurlink weet van het kinderliedje `Tita tovenaar' een juweel te maken. Zoals zij het zingt, en zoals ze vraagt of haar zoon meedoet, bergt een oneindige tragiek in zich. Zij speelt, op de valreep van dit jaar, een prachtige rol: fragiel, openhartig. Zij strijkt door het haar, kijkt zo monter als ze kan, en is moeiteloos een vereenzaamde, achtergebleven schoonmoeder.

Voorstelling: Zoonlief door Productiehuis Brabant. Tekst en regie: Natasja d'Armagnac; spelers: Helen Juurlink, Pol Pauwels en Anna Rottier. Gezien 8/12 Theater Bis, 's-Hertogenbosch. Te zien t/m 10/12 aldaar. Tournee t/m 4/2. Inl.: (073) 6125579.