Hoofdrol voor de pipa in opera van Guo Wenjing

Met alle respect voor de formidabele bas Gong Dong-Jian, de werkelijke hoofdrol in Guo Wenjings concertant uitgevoerde kameropera Nachtelijk Banket was voor Wu Man, bespeelster van de Chinese maanluit, de pipa. Niet ten onrechte liep zij tijdens de Matinee op de Vrije Zaterdag als eerste de lange trap van het Amsterdamse Concertgebouw af om het publiek meteen na de eerste slagwerkdreun in hemelse sferen te brengen. Resoluut nam zij de leiding om die niet meer af te staan.

Wenjing zet de pipa op verschillende manieren in: als een verhalend solo-instrument, als een basso continuo ter ondersteuning van het Chinese Sprechgesang en nog het spannendst als concertant instrument, met een uitdagend stuwende werking ten opzichte van het slagwerk. Tot alles is de pipa onder de handen van Wu Man in staat: tot lyriek, retoriek en dramatiek. Opvallend is hoe Wenjing tegen het slot beschouwelijker en ingetogener overkomt dan in zijn vorige werken, zoals de kameropera Wolvendorp (Holland Festival 1994). Maar soms kruipt het bloed waar het niet gaan kan in vlammende veldslagen en doldrieste lachscènes: zó kennen we Wenjing weer!

Uiteraard is er een rol voor Gu Hongzhong, een historische figuur die het in China veel afgebeelde doek Nachtelijk Banket schilderde. Daarop luistert een tiental elegante bezoekers naar een bescheiden in een hoekje plaatsnemend pipaspeelster. Maar Hongzhong heeft maar een bijrol. De hoofdrol speelt de dichter-geleerde Han Xizai, die door de keizer wordt uitgenodigd voor een belangrijke positie aan het hof. Maar Xizai weigert zich in te laten met de daar heersende kuiperijen en corruptie.

De opera is idiomatisch sterk bezet, jammer alleen dat voor de sopraan Elena Vink als Xizai's concubine geen grotere rol was weggelegd, want haar schitterende entree springt er meteen geheel uit. Het Nieuw Ensemble toonde zich in topvorm, alle nuances perfect weergevend. Wenjings muziek kan breeduit betoverend golven, fijn als wapperende zijde, maar ook dun toegeknepen zijn als de pupillen van een kat, waakzaam loerend. Het mooiste is het slagwerk dat als distels al dat moois overwoekert en daarmee spannender maakt, beter doet uitkomen.

Concert: Nieuw Ensemble o.l.v. Ed Spanjaard. Gehoord 11/12 Concertgebouw Amsterdam. Radio 4 15/12 20.02 uur. Tv. Ned. 3 27/2 13 uur.