Han Bennink

,,Bij Han Bennink denken veel mensen direct aan een massa kabaal, maar hij zit echt niet als een idioot door ons heen te drummen. We geven hem de ruimte om te soleren en dan gebeurt er wel eens iets. Zo vloog er bij de première een versplinterde stok naar de eerste rij. Ook sloeg hij een brush tot gort wat een regen aan staaldraadjes opleverde. Maar als begeleider houdt hij zich in, niet omdat wij erom hebben gesmeekt maar uit liefde voor de muziek. Misschien speelt ook de leeftijd een rol. Han is inmiddels 57, al zou je dat absoluut niet zeggen.''

Saxofoniste Daphne Balvers (1971) studeerde cum laude af aan het Sweelinck Conservatorium in Amsterdam. Ze geeft les aan de Regionale Muziekschool Amersfoort waar ze ooit op blokfluit begon en maakt sinds '93 deel uit van het Amsterdam Saxophone Quartet met als hoofdinstrument sopraansax. Ze speelt op dat instrument zonodig ook klarinet- en zelfs trompetpartijen, zoals in It don't mean a Thing..., het jongste ASQ-project, gewijd aan vroeg werk van Duke Ellington met als gast slagwerker Han Bennink. Haar favoriete jazz-geluid op de sopraansax is dat van wijlen Sidney Bechet.

,,We hadden al een suite van Ellington op het programma en die speelden we graag omdat die muziek dicht in de buurt van ons klankideaal ligt. We zijn weliswaar een klassiek kwartet maar we houden van een stevig geluid. Om die reden spelen we ook op Custom Yamaha's, heel solide, vet klinkende saxofoons. We gebruiken in dit Ellington-programma, zo'n twintig stukjes van drie minuten, ook meer vibrato dan gewoonlijk. Dat gaat bijna automatisch, het hoort gewoon bij die muziek. Ik heb voor de trompetpartijen speciaal geoefend op growl-effecten.

,,Wat we vaak misten als we Ellington speelden was een slagwerker om de zaak lekker op gang te houden. Ik geloof dat Rob Hauser toen op het idee kwam om Han Bennink te vragen. Je kan ook kiezen voor een heel basic drummer maar dan dreigt het gevaar dat het elke avond hetzelfde wordt. Han Bennink is goed thuis in die oude jazz maar ook, net als wij, constant op zoek naar nieuwe klanken. Dat ritme loopt wel op een gegeven moment wel maar welke kleuren passen er bij? Een deel van het programma heet `Daybreak Express' en daar zitten een aantal trein-effecten in. Han zit eindeloos uit te vogelen hoe hij die het best kan laten klinken.

,,Wat Bennink uit zijn drumstel haalt heb ik nooit bij iemand anders gehoord. Maar hij gebruikt nog veel meer; de standaards, de vloer, de stoel waarop hij zit. En heel onorthodoxe technieken. Zo legt hij soms een voet op een trommelvel om het te spannen. Dat vinden de mensen dan weer clownesk maar hij doet het niet voor de show maar om zijn handen vrij te houden voor iets anders. Hij is net als ik een echte zoeker en daar klaagt hij wel eens over; tjonge, wat heb ik toch een moeilijk vak.

,,Ook wij hebben ons moeten aanpassen omdat de balans natuurlijk anders is dan bij onze kwartetconcerten. Normaal staan we in een kringetje. Nu zit Han in het in het midden en staan wij er twee aan twee naast waardoor het contact met elkaar wat minder direct is. Met monitoren en een goede soundcheck vooraf compenseren we dat. Het voordeel van een drummer is dat je meer tegen tempo aan kunt gaan hangen, dat speelt heel lekker.

,,Bij de première merkte ik dat de mensen in de zaal zin kregen om te dansen. Wij zijn dat helemaal niet gewend en er was ook geen gelegenheid voor maar dat was niet erg. Dat het publiek wel wil dansen maar niet kan is voor ons eigenlijk een ideale situatie. Want het blijft een luisterconcert.''

It don't mean a Thing... door The Amsterdam Saxophone Quartet (Daphne Balvers, Rob Hauser, Bart Kok en Henk van Twillert) & Han Bennink. Vanavond te zien in Haenen voor 11 op Net 5 (22.45u). 19/12 16 uur De Meervaart Amsterdam; 14/1 Isala Theater Capelle a/d IJsel; t/m 28/1 in Oosterhout, Sittard, Woerden, Breda en Roermond.