Een brave top 100

Na de vele millennium-lijstjes met beste schrijvers, films en kunstenaars, komt MTV Europe met de honderd beste, meest invloedrijke videoclips van de eeuw.

De top 100 is samengesteld door een panel van `industry experts'. Dat zijn volgens Niklas Wallenberg van MTV ,,ongeveer honderd bekende mensen uit de Europese muziekindustrie''. Om wie het gaat moet geheim blijven. Wel mogen we weten dat een deel van hen bij MTV werkt en dat ze van alle leeftijden zijn.

Het millenniumoverzicht is gevarieerd. Er komen verhaaltjesvideo's in voor met een kop en een staart, zoals Michael Jacksons Thriller (op nummer één) en A-Ha's Take on me, waarin de zanger een strip binnen wordt gezogen. Er staan danceclips in met hip hop, house en vogue. Ook Lady Miss Kier Kirby van Deee-lite schudt al haar ledematen nog eens uitbundig.

Originaliteit scoort verder hoog. De experts stemden massaal op Björk, Massive, Air en Daft Punk. We zien de melkpakken met vleugels van Blur en Peter Gabriel wier hoofd wordt omsingeld door miniatuurtreinen. En Freedom van George Michael komt langs. De zanger speelt hier zelf niet in mee, waardoor het filmpje afwijkt van bijna alle bestaande videoclips. Supermodellen `doen' zijn nummer.

Bij de Europese jury ging het duidelijk minder om de muziek, meer om vindingrijkheid. Dat in tegenstelling tot de lijst van de Amerikaanse MTV die eerder deze maand werd uitgezonden. Hierin kwamen de Beastie Boys en de breakdancende huisvrouwen van Fatboy Slim nog wel voor, maar de top bevatte vooral artiesten die hun nummers playbackten. Je zag Jon Bon Jovi in zijn poedelrocktijd met getoupeerd kapsel en highlights. De weinig fantasievolle muziekvideo`s van de inmiddels `goude oude' Guns `n Roses deden het ook goed.

Wallenberg verklaart het verschil als volgt: ,,De muzieksmaak van Amerikanen is anders. Zij gaan meer voor de rock en dus ook voor live-registraties.'' De Europese video's zijn volgens hem ook meer `ground breaking'. ,,Er worden meer nieuwe technologieën in gebruikt enzo.''

Opvallend aan beide lijsten is dat videoclips die voor ophef zorgden, niet voorkomen. De seksclip van Madonna bij het nummer Justify my love is niet terug te vinden, of haar Like a prayer waarin een zwarte Jezus aan het kruis hangt. Geen joyridende Cardigans of Two Tribes van Frankie goes to Hollywood bovendien, waarin Reagan en Tsjernenko met elkaar vechten. Ook de gecensureerde Smack my bitch up van Prodigy lijkt bij de experts onpopulair, evenals de vrouwen met gezichtshaar van Aphex Twins Windowlicker.

De `schokkende' videoclips zijn bewust weggelaten, aldus Wallenberg. ,,We zenden de top 100 overdag uit. Geweld en pistolen, seks en bloot, zelfmoord, drugs, alcohol en het occulte kunnen dan niet. Het gedrag wordt snel geïmiteerd door kinderen.''

De Top 100; elke werkdag tussen 13 en 23 december vanaf 19.00 uur. Komend weekend wordt de complete lijst uitgezonden. De Amerikaanse top 100: (www.mtv.com/tubescan). Hier zijn ook fragmenten te bekijken. Artikelen over genoemde video's: www.nrc.nl.