`Wij willen niet dat de EU de NAVO verzwakt'

Zolang Europa de banden met de NAVO niet losser maakt, zijn de Verenigde Staten er niet tegen dat de EU zich uitbreidt of haar defensie efficiënter organiseert.

De Verenigde Staten zijn niet tegen een Europa dat zijn defensie efficiënter organiseert of zich uitbreidt tot 27 landen. Zolang de banden tussen de NAVO en de Europese Unie niet worden verzwakt en dat grotere Europa er veiliger, democratischer en welvarender van wordt.

Voor Felix Rohatyn, ambassadeur van de Verenigde Staten in Parijs, bestond er gisteren geen enkele twijfel over: de Amerikaanse regering had vrede met wat de Vijftien op het punt stonden in Helsinki af te spreken. ,,Er is geen sprake van dat wij geen `Europe de la défense' willen.'' Het punt is dat de opbouw van een Europese defensie een zaak van lange adem is. ,,Wij willen niet dat wat in de tussentijd gebeurt de NAVO verzwakt.''

Rohatyn is geen vertegenwoordiger van een Euro-huiverig Amerika. Sinds twee jaar heeft de oud-Wall Street-bankier en vriend van de Clintons zich in Frankrijk een bijzondere plaats verworven, die bijna gesymboliseerd wordt door het eminente zicht dat hij uit zijn werkvertrek aan de Place de la Concorde over Parijs en de rest van het land heeft.

De diplomaat Rohatyn heeft van de bankier geleerd zijn woorden te wegen, maar zijn beheerst optimisme over Frankrijk en Europa is onmiskenbaar. Zonder alles te accepteren. Bijvoorbeeld wanneer een Franse minister deze week in kleine kring suggereert dat de Amerikanen niet zo angstig op de nieuwe Europese defensie-realiteit moeten reageren. Washington zou in een toekomstige bipolaire wereld blij moeten zijn met Europa als tweede pool.

Rohatyn antwoordt minzaam. Het is zeker de moeite waard is als Europa meer aan defensie gaat uitgeven. Dan hoeven de Verenigde Staten er niet steeds zo zwaar voor op te draaien. En wat betreft de polariteit: de Amerikaanse regering denkt niet in die termen. Er is een multilaterale wereld ontstaan in een wereldwijde economie. De in Frankrijk omstreden globalisering is geen Amerikaanse uitvinding, maar een realiteit waar ook de Verenigde Staten zich aan hebben moeten aanpassen, met veel pijn, vooral in de jaren '80.

Als Europa zich democratisch uitbreidt en de welvaart opvoert is dat volgens Rohatyn goed voor iedereen, ook voor de Verenigde Staten, die voor meer dan één biljoen dollar in Europa hebben geïnvesteerd – Amerikaanse bedrijven geven 4 miljoen Europeanen werk. Europese bedrijven hebben vergelijkbare belangen in de Verenigde Staten. ,,Wij zien Europa als onze natuurlijke partner. De NAVO is een platform van stabiliteit. Die willen wij bewaken.''

De opwinding over de recente wereldhandelsconferentie in Seattle is, zeker in Frankrijk hoog opgelopen. ,,De Franse pers schreef erover alsof we ons opmaakten voor de Slag bij Stalingrad'', constateert Rohatyn. Overigens zou Seattle alleen de agenda vaststellen van lange onderhandelingen die zouden volgen. `Seattle' is zijns inziens gestrand op de wereldwijd via internet samengestroomde oppositie. Die had de organisatie van de wereldhandel – ,,waar iedereen beter van wordt'' – samengevat tot de vraag of globalisering gelijk staat aan Amerikanisering. ,,Waarbij de Fransen over het hoofd zien dat zij behoren tot de landen die het meest van de globalisering hebben geprofiteerd.''

De angst voor gevaarlijk eten, waar Frankrijk en de rest van Europa elkaar ook rond Seattle in vonden, ontbreekt volgens Rohatyn in de VS door het vertrouwen van de Amerikaanse consument in de Food and Drugs Administration. Hij erkent dat sommige Amerikaanse bedrijven erg makkelijk over de bezwaren tegen genetisch gemanipuleerd voedsel zijn heengestapt.

,,De drukte in Europa heeft velen in de Verenigde Staten nu ook bewuster gemaakt van mogelijke problemen.''