`We zullen vechten voor behoud van de Golan'

Op de Hoogvlakte van Golan is de aankondiging van de hervatting van het Israelische vredesoverleg met Syrië hard aangekomen. De inwoners weten dat hun woongebied de prijs is voor vrede.

,,We zullen voor het behoud van de Hoogvlakte van Golan vechten'', zegt Sammi Bar-Lev, hoofd van de Raad van nederzettingen op de Golan. In het op volle toeren draaiende hoofdkwartier van deze sterke pressiegroep in Katzrin, de Israelische hoofdstad van de Golan, rent hij van het ene na het andere kamertje. Zijn mobiele telefoon blijft rinkelen. In grote haast organiseert hij voor maandag de eerste van een reeks grote demonstraties uit protest tegen het voornemen van premier Ehud Barak de Golan-hoogvlakte tegen vrede met Syrië af te ruilen.

Medewerkers van Bar-Lev zeggen dat Barak hen met de plotseling opdoemende vredesoptie met ,,de despoot Hafez Assad'' heeft verrast. ,,We hebben ons door Barak in slaap laten sussen. Nu worden we met een schok wakker'', zeggen ze. ,,We zullen demonstreren in het hele land, op alle belangrijke kruispunten van wegen.''

In samenwerking met Likud en andere rechtse partijen en groeperingen wordt maandag begonnen met een demonstratie voor de Knesset, het parlement, in Jeruzalem om ,,het volk wakker te schudden''. Sammi Bar-Lev put moed uit de eerste opiniepeilingen die uitwijzen dat het Israelische volk verdeeld is over het referendum dat premier Barak heeft beloofd te zullen houden over de vredesprijs met Syrië. ,,We zijn beslist niet kansloos'', zegt hij.

In de villawijk van Katzrin, aan de westelijke kant van de stad, leggen Arabische arbeiders uit Nazareth een tuin aan bij een bijna afgebouwde villa van 180 vierkante meter. Pasteltinten met blauwe kozijnen geven de villa een Italiaanse aanblik. De eigenaar, Eli Cohen (42), zegt dat hij in deze villa meer dan 300.000 gulden heeft geïnvesteerd. Een jaar geleden kreeg hij de bouwvergunning. ,,Als we hier weg moeten zal ik de schatkist voor schadeloosstelling tot het uiterste uitpersen'', zegt hij op felle toon, de vuist gebald. ,,Ik ben tegen geweld, maar als ik geen goede compensatie krijg, verdom ik het op te stappen.''

Eli Cohen stemde in mei op Barak, maar zegt twijfels te hebben, nu de Israelische premier op zijn rekening vrede met Syrië wil sluiten. Niet te diepgaand overigens omdat hij er zeker van is dat Netanyahu eigenlijk ook niet te vertrouwen was en hetzelfde als Barak gedaan zou hebben.

Twee vrienden van Eli Cohen denken er anders over. Een zegt te hopen dat de Syrische president Assad het vredesoverleg zal ,,opblazen''. ,,Misschien sterft hij voor de zaak rond is'', zegt hij en lacht erbij. De ander zegt niet te begrijpen dat er op de Golan mensen zijn die voor Barak zijn en dus tegen zichzelf.

Shossi Cohen, de vrouw van Eli, komt met haar vier dochters de stand van zaken controleren in de keuken van het huis dat in aanbouw is. ,,Mijn kinderen willen hier niet weg. Ik denk daar wat anders over. Echte vrede is het waard om de Golan op te geven. Maar hoe kunnen weten of het echte vrede kan worden met een dictator aan de andere kant van de grens aan het bewind?''

Daniela Shaul, de `journaliste van de Golan', een activiste op het hoofdkwartier van de Raad van nederzettingen, zegt te weten dat er een harde kern van kolonisten is die de uitkomst van het referendum voor het opgeven van de Golan niet zal respecteren.

,,Zij zullen zich in hun nederzettingen (gewapend) verschansen'', zegt ze. Het zijn volgens haar ,,de gebreide keppeltjes'' (nationalistisch-religieuze kolonisten) die in nood naar de wapens zullen grijpen in een wanhoopspoging om de Golan voor het joodse volk te behouden. Ze weet ook waar die harde kern het meest militant is : in Neve Ativ, een nederzetting op de weg naar de berg Hermon. ,,Ik zal onder mijn huis sterven als het op ontruiming aankomt'', hoorde ze een extremistische activist zeggen.

Dat tijdens de algemene verkiezingen in mei dit jaar een kleine meerderheid van de 17.000 Israelische inwoners van de Golan voor Barak als premier stemde, wordt op het hoofdkwartier van de Raad van nederzettingen gezien als een moreel obstakel om de slag om dit schitterende stuk nog vrijwel ongerepte stuk natuur te winnen. Temeer daar Barak tijdens een verkiezingsbijeenkomst in Katzrin de kolonisten heeft voorgehouden dat hij als premier er niet voor zal terugdeinzen ,,pijnlijke beslissingen'' te zullen nemen.

Veel inwoners van Katzrin en elders zeggen dat ze indertijd los van de sluimerende Golan-problematiek voor Barak stemden omdat Benjamin Netanyahu ,,gewoon als premier niet meer voor aanvaardbaar was''. ,,We weten nu ook dat Netanyahu ons als een baksteen had laten vallen'', zeggen ze.

Katzrin is een goed verzorgde groene stad, met veel bomen en bloemen in het hart van de Golan met prachtige vergezichten naar het meer van Tiberias en de Hermon. Op deze zomerse winterdag – het wil maar niet regenen – steekt Michal Polsker (29) met haar dochtertje aan de hand volledig ontspannen de straat over. ,,Het is fantastisch om een kind hier groot te brengen. Ik weet het uit ervaring omdat ik hier 21 jaar geleden met mijn ouders ben gekomen. Ik heb zo'n fijne jeugd gehad.''

,,Ik wist dat Barak de Golan voor vrede met Syrië wilde opgeven. Toch stemde ik voor hem in mei en dat zal ik weer doen. Ik vertrouw hem blindelings. Mijn vader heeft in alle oorlogen op de Golan gevochten. Heel veel van zijn vrienden zijn hier gesneuveld. Ik ben nu zelf moeder en ik wil niet meer dat onze kinderen hier of in Libanon vallen. Het is genoeg geweest. Daarom ben ik bereid al het moois hier en mijn huis voor vrede op te geven. Het zal pijn doen. Ik zal huilen. Natuurlijk reken ik op goede compensatie voor het verlies van het huis dat we hier hebben gekocht en waarvoor we zo hard hebben gewerkt.

,,Geloof me, de vrede is me heel veel waard. Hecht maar niet te veel geloof aan wat anderen tegen journalisten vertellen. Ze zeggen de waarheid niet.'' Lachend stapt ze verder met haar dochtertje aan de hand.