Theater

De timing was perfect. Na de schitterende wedstrijd van Feyenoord tegen het Franse Marseille kwam het bericht dat Leo Beenhakker aan het einde van het seizoen ermee ophoudt. Zijn opvolger ligt al een paar maanden contractueel vast, maar dat was tot die memorabele dinsdagavond geheim gehouden. Waarom dan opeens, zo net voor de winterstop, deze vlaag van openheid? Reken maar dat het een vondst was van de theatrale genius.

Beenhakker mag als coach zijn tactische en technische beperkingen kennen, als publieksspeler is hij zijn generatiegenoten ver vooruit. Joop van den Ende zou een hele goeie aan hem hebben. Ik denk dat het zo is gegaan.

Tot zijn opperste verbazing ziet Beenhakker voor het eerst dit seizoen, in de laatste wedstrijd van het jaar voor de Champions League, zijn ploeg boven zichzelf uitgroeien. Nog wel met tien man. De geslepen coach denkt: dit is niet voor herhaling vatbaar; alles wat nu nog komt, zal minder zijn. Voor de kampioenstitel wordt het niks, de volgende ronde van de Champions League is te hoog gegrepen, dit is dus het moment om mijn finest hour te creëren. Liever legende voor de winterstop dan risee aan het einde van de competitie.

Beenhakker belt Jorien van den Herik.

,,Zullen we het er maar uitgooien?''

,,Hoe bedoel je?''

,,Dat Van Marwijk komt. Tijdens de winterstop is er niks meer te schrijven, dan gaan journalisten op jacht. En zoals je weet, Limburgers zuipen te veel.''

,,En de supporters dan?''

,,Na Marseille kan ik toch niet meer stuk, man. Dood, levend, gebroken, geheeld, voor de legioenen maakt het niet uit. Ik ben in was zo niet in brons gegoten. De held sterft niet, de held gaat weg. Feyenoord is Shakespeare, groter kan mijn nalatenschap niet zijn.''

Beenhakker komt thuis.

,,Schat, groot nieuws.''

,,Ik heb je nog nooit met klein nieuws weten thuiskomen.''

,,Ik hou er absoluut mee op. De vaste verkering kan nu beginnen. Nog een paar maanden en je leeft met een `rust-hengelaar'. Samen in het bootje en verder bekijkt de wereld het maar.''

Zou het?

Zoals ik Beenhakker ken, zal hij nooit `in ruste' zijn. Want Don Leo is theater, de applauszoeker pur sang. Alleen op het podium is hij zichzelf. In het halogeenlicht van de televisie ontstaat de verzoening met zijn komaf, ligt de acceptatie van zijn geboorte, de sublimatie van vergeefse verliefdheden, de springplank van zijn dromen. De dag dat Beenhakker anoniem wordt, is hij dood.

Ik heb altijd van hem gehouden. Van de trainer die pathos was geworden. Leo bestaat uit taal. Zijn kennis is een klankkleur, zijn passie is verbaal. Hij mag graag ironiseren, maar o wee als je hem als voetballeider niet serieus neemt. Dan schuwt hij de roddel en de afrekening niet. Dan wordt hij zo vulgair als Aad de Mos en Arie Haan. Leo is zo popie als de neten, maar het verlangen om als `professor' aangesproken te worden, heeft hem nooit losgelaten. Deze cabaretier is maangericht.

Het blijft raar. Een man die eigenlijk alleen maar prachtige verhalen weet te vertellen over golf, over vrouwen, over karpers en over Donatella Versace is wel trainer geweest van Real Madrid, van Ajax, van Saudi-Arabië, van een Mexicaanse gangsterclub. Hij is er als geen ander in geslaagd om pure blablabla tot liturgie te verheffen. Filosoof van de Zestien, zonder te weten wat er in die ruimte precies aan de hand is, de Fransen zouden zeggen: il faut le faire.

Ooit heeft Leo Beenhakker zich als columnist laten kennen. Dat wijst op een stiekem verlangen naar afpelling, naar kwetsbaarheid, naar vijandschap. Een tikje geteisterd willen zijn, misschien is dat wel zijn ultieme passie. En daar tegenover staat dan weer de parodox van poëmen en afbluffen. Kortom, Leo gaat de persoonsontdubbeling niet uit de weg.

Feyenoord kan zonder hem, Studio Sport kan hem missen, maar de existentialisten onder ons zullen zich een beetje vaderloos voelen. Beenhakker is het archetype van de mens die alles kan verzinnen, maar met zijn eigen leven geen raad weet.

Geföhnd tot in de blinde darm is en blijft hij een icoon voor stervelingen die met meer last dan lust de dagen en de eeuwen doorstaan.