Mannen

Wat zou er gebeuren als maarschalk Tito uit zijn graf zou herrijzen? Regisseur Zelimir Zilnik laat me een korte documentaire zien, een fascinerend sociaal experiment. Een acteur die sprekend op Tito lijkt, loopt een volle dag door de straten van Belgrado, dat is alles.

Direct komen er mensen aanlopen. `Verrader!' beginnen een paar boze mannen. `Vertel eens wat er gebeurd is met ons prachtige land', vraagt Tito. `Het viel uit elkaar, maarschalk', vertelt een oude man. `Ze vernietigden de broederschap, ze haalden overal de rode ster weg, en toen begon de oorlog.' `Maar ik liet veel betrouwbare mensen achter.' Een passant: `U maakte één fout: hen. Als u teruggaat, neemt u ze dan alstublieft allemaal mee. Ik kan nog geen varkensstal bouwen!'

Tito bekijkt een boekenstalletje: `Wat zijn dit voor rare symbolen? En waarom hebben we Duits geld?' Een jongeman, helemaal opgewonden: `We leerden gedichten over u, u was de zon die boven ons scheen. We vormden een erewacht voor uw portret toen u stierf!' Een vrouw: `Ik huilde ook. U reisde naar het buitenland, ik pelde pinda's, maar toch huilde ik. Nu heb ik er spijt van.' Weer een ander: `We hadden ooit één Tito. Nu hebben we er een dozijn. Heerlijk dat u terug bent.' Hij straalt.

Zelimir Zilnik is nu bezig met een documentaire over nederlagen. ,,Het gaat over mannen die een oorlog verloren, die hun baan verloren, hun waardigheid, al die macho-mannen die niets meer zijn.'' Alleen hun vrouwen kunnen erover praten, de mannen zelf niet. ,,Het gaat over verslagen mannen. Eigenlijk gaat het over de meeste mannen van Oost-Europa.''