Politiek steunt proef met afkicken onder narcose

Het ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport (VWS) onderzoekt de effectiviteit van afkicken onder narcose. De fracties in de Tweede Kamer zijn zonder uitzondering geïnteresseerd in de proef, zo bleek gisteren na afloop van een overleg over het drugsbeleid.

Afkicken onder narcose is mogelijk een goed alternatief voor de tot op heden gebruikelijke zorgvoorzieningen voor drugsverslaafden. Het gaat dan om de laagdrempelige, ambulante zorg (methadon- en spuitomruilprogramma's) en de langdurige klinische behandeling van junks die van hun verslaving afwillen. Een probleem bij de intensieve afkickprogramma's is dat verslaafden zonder een goede vervolgbehandeling veelal vervallen in hun eerdere gedrag. Ook blijken ze het programma vaak voortijdig te beëindigen.

Daarom wordt gezocht naar snellere ontgiftigingsmethoden, die effectiever zijn dan methadon. Bij het onderzoek naar afkicken onder narcose worden twee methoden onderscheiden: een snelle en een zeer snelle detoxificatiemethode van vier uur. In beide gevallen krijgt de verslaafde een stof toegediend die de werking van de heroïne neutraliseert.

Het onderzoek gebeurt in vier klinieken: het Haagse Parnassia, de Amsterdamse Jellinek, Novadic in Sint Oedenrode en Kentron in Breda. Er doen 320 heroïneverslaafden aan mee. In de jongste editie van het Epidemiologisch Bulletin van de Haagse GGD beschrijft dr. V.M. Hendriks, psycholoog en hoofd van de afdeling verslavingsonderzoek van het psychomedisch centrum Parnassia, de opzet van het onderzoek. Hendriks wijst er op dat de geleidelijke ontgiftiging of detoxificatie met methadon redelijk effectief is, maar dat deze (te) veel tijd kost. De effectiviteit wordt ook wellicht negatief beïnvloed doordat de methadon in een te geringe dosering wordt gegeven.

De onderzoekers hebben daarom het oog laten vallen op de relatief oude stof Naltrexon. Dat is een zogenoemde opiaatantagonist, die een sterkere kleefkracht heeft op de receptor van de hersencel dan de drug – heroïne – die daar normaal gesproken toegang tot de cel zoekt. De heroïne wordt aldus door het neutrale Naltrexon van de receptor verdrongen en kan zijn werk niet meer doen.

Sinds de jaren zeventig is vooral in de VS onderzoek gedaan naar Naltrexon. Maar de opzet van die studies deugde niet, zodat de waarde van het preparaat nooit precies duidelijk werd. Wel bleek uit onderzoek begin jaren negentig dat het preparaat betere resultaten laat zien dan een placebo (fopmiddel).

Bij de snelle detoxificatiemethode wordt Naltrexon toegediend, met onder meer clonidine tegen onthoudingsverschijnselen. Bij de ultrasnelle methode krijgt de junk in een ziekenhuis Naltrexon per infuus terwijl hij onder een vier uur durende, algehele narcose wordt gebracht.

Beide groepen krijgen daarna een vervolgbehandeling, waarbij Naltrexon nog negen maanden wordt gegeven. Dat gaat gepaard met gedragstherapie, waarbij voor belangrijke anderen zoals familie of partner van de verslaafde een zware rol is weggelegd.

Bij de studie moet eerst worden nagegaan welke van de twee behandelingen het meest effectief is. Het gaat daarbij vooral om eventuele slaapstoornissen en `craving', het verschijnsel dat verslaafden hun dope hoe dan ook onder handbereik willen hebben. Ook wordt gekeken naar de kosteneffectiviteit van beide methoden.

Aan de studie kunnen alleen verslaafden deelnemen die in elk geval achttien jaar oud zijn, af willen kicken en ten minste één iemand in hun directe omgeving hebben die niet verslaafd is.

Het onderzoek naar de effectiviteit van afkicken onder narcose gaat vier jaar duren. Minister Borst (Volksgezondheid) zegde de Tweede Kamer gisteren toe begin volgend jaar al met een tussentijdse rapportage over de behandeling te willen komen.