Gilbert Grape

,,Wat wil je, Gilbert? Meteen zeggen wat in je opkomt.''

,,Ik wil een nieuw huis voor het gezin. Ik wil dat mijn moeder aan aerobics gaat doen. Ik wil dat Ellen volwassen wordt. Ik wil een nieuw stel hersens voor Arnie.''

,,Maar wat wil je voor jezelf, Gilbert?''

,,Ik wil een goed mens zijn.''

What's eating Gilbert Grape is een saluut aan de zachtmoedigheid. Gilbert (Johnny Depp) is zo'n jongen die wel weg wil, maar iedereen laat voorgaan, tot hij zelf niet meer weg kan. En zo woont hij nog altijd in Endora, een dorpje dat is als `dansen zonder muziek'. Werkt hij nog altijd bij de kruidenier, terwijl de rest van het dorp winkelt bij de supermarkt. Woont hij nog altijd thuis (terwijl zijn vader al zeventien jaar geleden `verdween' en zijn broer Larry er tussenuit kneep) met zijn zussen Ellen en Amy, zijn zwakbegaafde broertje Arnie en zijn moeder.

Ja, zijn moeder – ,,Er is geen aardige manier om het jullie te vertellen'', zegt Gilbert, en de camera glijdt naar een kolossaal-dikke vrouw die zit en eet en slaapt op de bank in de huiskamer.

Zijn hele leven is samengevat in twee zinnen die hij over zijn zieke broertje zegt: ,,Op sommige dagen wil je dat hij blijft leven. Op andere niet.'' Het is geen onvoorwaardelijke liefde, die van Gilbert voor zijn familie, het is een dwingende liefde, die knecht en knevelt. Een liefde die offers eist.

Zonder al te veel woorden en eigenlijk maar in een handvol scènes ontvouwt de Zweedse regisseur Lasse Hallström (daarvoor vooral bekend van de jeugdfilm My Life as a Dog) de bevrijding van Gilbert. Hij leunt nooit te zwaar op de emotie, maakt hier en daar een iets te flauwe grap misschien en soms iets te nadrukkelijke verwijzingen van de ene gebeurtenis naar de andere. Maar What's eating Gilbert Grape is een gevoelige film, en dat ligt minder aan Leonardo DiCaprio die voor zijn rol als Arnie een Oscar kreeg – Hollywood heeft nu eenmaal een zwak voor zwakzinnigen – dan aan Johnny Depp. Zijn stiltes zijn even veelzeggend als zijn woorden, en altijd ligt de belofte van diepe gronden in de stille wateren van zijn ogen. De overeenkomst met de jonge Alain Delon dringt zich op, die van Visconti's Rocco e i suoi fratelli. Al is dat wel erg veel eer voor zowel Hallström als Depp.

What's eating Gilbert Grape (Lasse Halström, VS, 1993), RTL5, 20.30-22.45u.