Ajax te zwak voor Europese subtop

In de magere jaren van het Nederlandse clubvoetbal ontkomt ook Ajax niet aan een figurantenrol op het Europese podium. De internationale topclub van weleer beleefde gisteravond een roemloze aftocht in het UEFA-Cuptoernooi na een kansloos optreden tegen Real Mallorca. De Spaanse middenmoter bleek net als twee weken geleden te sterk: 2-0. De uitschakeling was tevens een diskwalificatie voor de eredivisie, die nog steeds door Ajax wordt aangevoerd.

Zoals in de afgelopen weken gebruikelijk noemde trainer Wouters ook dit keer blessures als de belangrijkste oorzaak voor de ontluisterende nederlaag. Daardoor kregen onervaren jonge spelers als Chivu, Nieuwenburg, De Cler, Kanu en Knopper een te belangrijke rol toebedeeld in het elftal. Toch gaf hij toe dat ook internationaal gelouterde spelers als Winter en Laudrup het lieten afweten. De steunpilaren van Ajax bleken niet bij machte om het team op dit niveau op sleeptouw te nemen.

Ajax haalde afgelopen zomer oudgedienden terug om de wederopbouw te ondersteunen van een door transfers uitgehold elftal. Zij zouden met hun ervaring en kennis van het spelsysteem van Ajax andere, jonge aankopen een duwtje in de juiste richting kunnen geven. Althans zo werd gedacht. Directeur spelersbeleid Blind noemde het ,,investeren in kwaliteit''. Maar inmiddels moet de voormalige verdediger toegeven ,,dat het allemaal wat tegenvalt''.

Dat beeld werd gisteravond tegen Real Mallorca bevestigd. Winter moest, na balverlies op het middenveld, al in de derde minuut diep buigen voor een fraaie schaarbeweging van Tristan. De aanvaller van Mallorca zette de aanvoerder van Ajax eenvoudig op het verkeerde been en gaf met een voorzet Soler de gelegenheid de bal hoog in het net te schieten. Grim en De Cler stonden machteloos op de doellijn.

Winter, Van Halst en Knopper leden veel balverlies in de opbouw. Laudrup, dit keer linksbuiten omdat hij daar de meeste vrijheid zou hebben, kon niets afdwingen. En in de spits kwam Machlas nauwelijks aan de bal. Laat staan dat hij enig gevaar kon stichten.

In de tweede helft kreeg Ajax de nekslag uit een ongelukkige situatie bij een vrije trap. Biagini maakte 2-0 nadat Grim eerst nog redding had gebracht. De bal kaatste na een schot van Nadal via de muur voor de voeten van de vrijstaande spits van Mallorca. Ajax kreeg in de hele wedstrijd slechts enkele kansen. Knopper en Van Halst schoten echter te slap in. Alleen het spel van Grim en Verlaat was van niveau.

In de tweede helft schakelde de even wispelturige als ongeduldige Wouters over van een 4-3-3-systeem naar een concept met vier verdedigers, twee middenvelders en liefst vier aanvallers. Dat moest meer stootkracht opleveren. Winter schoof door naar het middenveld, waar hij Van Halst gezelschap ging houden, Kanu nam zijn taak over in de defensie. Gr⊘nkjaer, die niet in de basis was begonnen omdat Wouters de Braziliaan Wamberto wat ,,taakbewuster'' vond, mocht het nu op de linkerflank proberen. Knopper en Laudrup vormden het centrum van de aanval. Knopper werd twintig minuten voor het einde vervangen door Babangida.

Om stoom af te blazen stak Wouters na afloop een sigaretje op. Al snel gooide hij het in zijn analyse het op de volle ziekenboeg. De afwezigheid van Witschge, Dani, Vierklau en O'Brien zou Ajax zijn opgebroken. ,,Mijn keuzes zijn te beperkt geweest'', zei Wouters. ,,Spelers als Kanu hebben het extra moeilijk doordat ze moeten bijspringen in een niet draaiend elftal. Als iedereen fit is, kun je talenten voorzichtig inpassen.''

Clubarts Bon somt een aantal factoren op voor de oorzaak van de blessuregolf in de Amsterdamse ploeg. Zoals de hoge trainingsintensiteit, het gladde veld in de Arena waardoor pezen en spieren sneller worden opgerekt. Maar ook de hoge fysieke en mentale belasting voor routiniers van wie veel wordt verlangd omdat zij het elftal moeten dragen. Bon noemt in dit verband Laudrup, die overigens niet geblesseerd is. ,,Het valt voor hem niet mee steeds de kar te trekken'', zei Bon. ,,De capaciteit van deze ploeg is gewoon minder dan van een aantal jaren geleden.''

Ondanks de pijnlijke uitschakeling maakt het bestuur van Ajax zich niet al te veel zorgen. Toen vice-voorzitter Henrichs werd voorgehouden dat wellicht sprake is geweest van een ongelukkig aankoopbeleid, reageerde hij: ,,Dat wil ik nu nog niet beweren. Winter is een speler die anderen beter kan laten voetballen. Hij had gewoon een mindere avond.'' Wouters mist een centrale verdediger met aanvallende kwaliteiten, zoals Blind in zijn actieve periode. Vierklau blijft straks het enige alternatief.

Ajax heeft veel voetballers voor jaren vastgelegd. Nu ze overbodig zijn geworden, staan de clubs niet in de rij om de afkoopsommen te betalen. De neergaande spiraal waarin Ajax is terechtgekomen, lijkt duizelingwekkende vormen aan te nemen. Zelfs de internationale subtop is te goed voor de club die vorig seizoen nog met alle grootmachten meepraatte over een Europese competitie. Mallorca heeft Ajax hard met de neus op de feiten gedrukt. Ajax telt internationaal niet meer mee.