Mediamagnaten in elkaars armen gedreven

Rupert Murdoch koopt een belang van 24 procent in de Duitse betaalzender KirchPayTV van Leo Kirch. De mediamagnaat verwezenlijkt daarmee zijn ambitie om voet aan de grond te krijgen op het vasteland van Europa.

Het lijkt een beetje op een spelletje kwartet tussen de mediamagnaten Rupert Murdoch (News Corp) en Leo Kirch (Kirch Gruppe). De Australiër Murdoch krijgt van Kirch voor 2,9 miljard mark (1,48 miljard euro) een belang van 24 procent in KirchPayTV, dat hij voor een deel betaalt met aandelen BSkyB, Murdochs betaaltelevisiepoot in Engeland, waar de uit het Duitse Beieren afkomstige Kirch op die manier een belang van ruim 4 procent in opbouwt.

Murdochs lang gekoesterde wens om voet aan de grond te krijgen op het Europese vasteland gaat daarmee in vervulling. Een eerdere poging om dat doel via Frankrijk te bereiken, stuitte op verzet van de Franse regering. Die verhinderde dat Murdoch het Franse Canal Plus, Europa's grootste exploitant van betaalzenders, kon inlijven. Canal Plus maakt deel uit van het Franse conglomeraat Vivendi, dat op zijn beurt een kwart van de aandelen van Murdochs BSkyB in handen heeft.

Met KirchPayTV verwerft Murdoch een belang in de marktleider van Duitsland en Oostenrijk op dat gebied. Behalve in het Verenigd Koninkrijk, waar BSkyB veruit de grootste aanbieder van betaaltelevisie is, had Murdoch alleen in Italië een belang van 35 procent in de betaalzender Stream, die een stuk kleiner is dan concurrent (en marktleider) Telepiu van Canal Plus.

Zijn activiteiten op het Europese vasteland beperken zich verder tot Fox8 in Nederland en TM3 in Duitsland, twee zenders met een marginaal marktaandeel. Wel baarde TM3 eerder dit jaar opzien door de Duitse televisierechten van de Champions League te kopen. Murdoch heeft nu ook zijn zinnen gezet op de uitzendrechten van de Bundesliga. In Nederland aast hij op voetbalrechten via Fox8.

Murdochs betaalzender BSkyB heeft in Engeland al jaren de uitzendrechten van vrijwel alle belangrijke voetbalwedstrijden in handen. Het ligt voor de hand dat hij hetzelfde kunstje in Duitsland met de betaalzenders van KirchPayTV zal toepassen. Die kunnen ook wel een steuntje in de rug gebruiken, want ze zijn op dit moment zwaar verliesgevend. Van de 2,9 miljard mark die Murdoch betaalt is 1,7 miljard nodig om acute tekorten te dekken.

KirchPayTV is ontstaan na het samenvoegen van Leo Kirchs DF1, dat 25 betaalzenders aanbiedt, en Premiere, een verzameling film- en sportnetten die in 1991 door Canal+, CLT/UFA (de moeder van RTL) en Kirch is opgezet, maar inmiddels volledig in handen is van Kirch. Die samenvoeging zou moeten leiden tot schaalvoordelen voor het meest verlieslatende onderdeel van de Kirch Gruppe.

Kirch raakte vorig jaar al in ernstige financiële problemen toen hij 3,4 miljard mark had betaald voor de televisierechten van het WK voetbal in 2002 en 2006. Kirch kon de lening van vier miljard mark die hij in het verleden heeft afgesloten om zijn betaaltelevisiezenders op te starten plotseling niet meer afbetalen. Dat de 73-jarige Leo Kirch Murdoch nu moet toelaten tot zijn media-imperium is dan ook niet meer dan bittere noodzaak.

Kirch wil samen met Murdoch van KirchPayTV een winstgevend bedrijf maken. Als dat in 2002 nog niet gelukt is, mag Murdoch de rest van de aandelen ook kopen. Kirch en Murdoch overwegen ook om een gedeelte van KirchPayTV naar de beurs te brengen.

Analisten hebben weinig vertrouwen in de toekomst van betaaltelevisie in Duitsland. Het Duitse taalgebied vormt weliswaar de grootste televisiemarkt van Europa, maar ,,Duitsers hebben maar weinig belangstelling voor betaaltelevisie'', zo stellen media-analisten van ING Barings in een recente marktstudie vast. Duitsers hebben via de kabel al keus uit tientallen gratis televisienetten. ,,Dat maakt het moeilijk om betaaltelevisie kostendekkend te krijgen.''

De kostenbesparingen die de samenvoeging van Premiere en DF1 oplevert, doen daar volgens ING Barings niets aan af.