België onderzoekt staatsrol bij moord op Lumumba

Een commissie van het Belgische parlement stelt een onderzoek in naar mogelijke Belgische betrokkenheid bij de moord op de toenmalige Congolese premier Patrice Lumumba in 1961.

De kwestie kwam gisteren in het parlement aan de orde toen afgevaardigden een reactie vroegen aan minister van Buitenlandse Zaken Louis Michel op recente onthullingen in het boek De moord op Lumumba van de Belgische socioloog Lode de Witte. Volgens de auteur is de Congolose premier die in gecodeerde telexen van en naar Brussel als `Satan' werd aangeduid, vermoord in opdracht van de Belgische autoriteiten. Tot nu is meestal aangenomen dat de Amerikaanse inlichtingendienst CIA de hand in de moord heeft gehad. Minister Michel zei gisteren dat alleen een parlementair onderzoek duidelijkheid in de zaak kan brengen.

Patrice Lumumba werd in 1960 de eerste Congolese premier na de onafhankelijkheid. De verhouding tussen de premier en de Belgische regering was van meet af slecht. Lumumbu was een felle nationalist en werd verdacht van communistische sympathieën. Hij haalde zich bij de onafhankelijkheidsplechtigheid al de woede van de Belgische autoriteiten op de hals door in aanwezigheid van koning Boudewijn fel uit te halen naar de voormalige kolonisator.

Het boek van De Witte, dat begin deze maand verscheen, heeft in België veel stof doen opwaaien. De opschudding werd nog groter toen een oud-politiecommissaris, Gerard Soete, bekende dat hij Lumumba's lijk destijds heeft laten verdwijnen. Twee van diens tanden die hij aanvankelijk bewaard had, zou hij later in zee hebben gegooid.

Volgens De Witte moest Lumumba worden ,,geëlimineerd'' omdat hij Belgische economische belangen in gevaar bracht. Minister van Afrikaanse Zaken Aspremont zou in januari 1961 het `doodvonnis' hebben getekend door in een telegram te gelasten dat de inmiddels gevangen genomen Lumumba moest worden overgebracht naar de provincie Katanga. In Katanga werd Lumumba voor een vuurpeleton gezet. Volgens De Witte werd dit peleton door Belgische officieren geleid. Nadien werd zijn lijk in stukken gesneden en in een ton zwavelzuur gegooid. Minister Michel zei gisteren dat de Belgische regering excuses en compensatie aan nabestaanden moet aanbieden, als het verhaal van De Witte waar is.