Klassikaal napraten over wangedrag van scholieren

Op tal van scholen is gisteren nagepraat over het wangedrag van demonstrerende scholieren in Den Haag.

Als mijn leerlingen ook stenen hebben gegooid, zijn ze de pineut. Dat was de eerste gedachte die opkwam bij Wim van Leeuwen, leraar geschiedenis, toen hij de beelden van de relschoppende scholieren op het journaal zag. ,,Ik heb met mijn neus op de tv gezeten om te kijken of ik iemand herkende. Gelukkig was dat niet het geval.'

Politici, politie en leraren werden verrast door de vernielingen die de stakende scholieren maandagmiddag aanrichtten in het centrum van Den Haag. Ze hadden dat niet verwacht van kinderen van 14, 15 en 16 jaar oud. De schade aan het gebouw van de Tweede Kamer bedraagt acht ton; 37 arrestanten werden aangehouden van wie de meesten inmiddels weer zijn vrijgelaten. Een 17-jarige Hagenaar wordt vandaag voorgeleid.

Op het Hervormd Lyceum in Amsterdam-West waren de rellen gisteren het gesprek van de dag in elke 4 havo- en 4 vwo-klas. De dag eerder waren twee bussen vol stakers vanaf de school vertrokken, uitgezwaaid door hun leraren.

De vwo-leerlingen waren woedend, zegt Van Leeuwen. ,,Ze weten dat de gebroken ruiten en omgekiepte auto's de aandacht afleiden van het werkelijke probleem: de werklast van het studiehuis.'

In de havo-klas van Henk Ligthart, leraar economie, bezwoeren de leerlingen ,,geen rottigheid te hebben uitgehaald'. Wel gaven een paar jongens toe dat ze het ook wel spannend hadden gevonden. Een meisje zei `een enkel eitje' te hebben gegooid.

Zowel Ligthart als Van Leeuwen heeft in de klas gepraat over het fenomeen groepsgedrag. Weliswaar hebben lang niet alle betogers met stenen gegooid, maar het gejoel als er weer een ruit inging, klonk uit duizenden kelen. Enkele vwo-leerlingen uit de klas van Van Leeuwen hebben staan toekijken hoe de auto's werden omgegooid. ,,We hebben besproken dat je je in een groep toch makkelijk laat meeslepen', zegt Van Leeuwen. ,,Het is spannend en je bent anoniem. Ze hebben wel de vernielingen gezien, maar er aan meedoen was een drempel waar ze niet overheen wilden gaan.'

Volgens conrector Peter Janzen worden met de rellen door keurige middenklasse-kinderen vooroordelen genadeloos blootgelegd. ,,Als het een groep relschoppende allochtone jongeren was geweest, had iedereen gezegd: `Zie je wel.' Het beeld bestaat dat kinderen in een duur ski-jack, een corduroy broek en Nike-schoenen geen stenen gooien. Maar dat is onzin.'

Deze pubers zijn geen lieverdjes, zegt Janzen. ,,Al willen we dat liever niet weten van onze eigen zonen en dochters. Maar wie drinken er zomers op de camping in Renesse liters bier om daarna de stad op stelten te zetten? Wie veroorzaakten de oudjaarsrellen? Wie verjaagden een vermeende pedofiel uit zijn woning? Vaak zijn het witte kinderen uit nette gezinnen.'

De docenten zien het afnemend respect voor andere mensen – ,,voor ouders, voor de politie en ook voor ons' – als een trend.

Van Leeuwen: ,,Het meisje dat op de televisie haar middelvinger opstak tegen een ME'er is daar een goed voorbeeld van. Dat zouden kinderen tien jaar geleden niet in hun hoofd hebben gehaald.' De leraren zien het als hun verantwoordelijkheid om de leerlingen te wijzen op de grenzen. Op hun school proberen ze dat door redelijke maar strikte regels te handhaven. Zo moeten de leerlingen `U' zeggen tegen de docenten en hangt er in elk lokaal een bordje met onder meer de huisregels: `Stoer doen hoeft niet hier', `Wees aardig voor elkaar' en `Denk aan de omgeving'.