Hamlets twijfel vertolkt in choreografisch gevecht

Er zijn weinig toneelstukken in de wereld die voor zoveel uitleg vatbaar zijn als de Hamlet van William Shakespeare. Vierhonderd jaar lang al laten kunstenaars zich inspireren door de - schijnbaar – verwarde geest van prins Hamlet die zijn vermoorde vader na eindeloze twijfel wreekt. De vrouw die verliefd is op Hamlet, Ophelia, kiest, eveneens in opperste verwarring, uiteindelijk voor de dood. Het laatste woord in de nieuwe voorstelling Panorama van choreograaf Piet Rogie (1954) weerspiegelt dan ook het thema van Hamlet: twijfel. Twijfel of die ene keuze en die ene handeling wel de juiste zijn. Rogie ontleent zijn woorden weer aan Gerhard Rühm die de tekst schreef voor `Ophelia and the words'. Dat bestaat uit op geluidsband opgenomen losse woorden, fragmenten en parafrases uit de echte Hamlet, die uit verschillende luidsprekers komen, gesproken door een wanhopige Ophelia.

Tien jaar geleden richtte Rogie een eigen gezelschap op en zeventien, vaak zeer succesvolle dansproducties verder is hij nog steeds op zoek naar de symbiose tussen verhaal en abstractie. Het verhaal van Ophelia op band is concreet (liefdesverdriet) en toch abstract door de fragmentarisering, de dans is abstract maar soms herkenbaar concreet en dagelijks. De zeven dansers in Panorama lijken deel uit te maken van een groep hangjongeren op een plein afgebakend door tuinbanken. Ze maaien wat op de plaats met armen en benen, gaan zitten, gebruiken elkaar terloops als klimrek in een duetje en als het echt moet dansen ze heel even met z'n allen synchroon in Rogies hoekige, weerbarstig achterover buigende danstaal. Danser Eduardo de Paiva Souza vertolkt de twijfel in een choreografisch gevecht met een stoel (de troon) die maar niet als stoel wil dienen. Ophelia zet haar gezicht in de huilstand maar trekt haar mondhoeken weer even gemakkelijk in de neutrale dansblik. Van wezenlijk contact tussen de dansers is geen sprake, ze leven in hun eigen gedachtenwereld waarin anderen slechts voorbijgangers zijn.

De vrijblijvendheid van de dans zorgt ervoor dat het verhaal maar niet op gang komt. Of nu de vrolijke tonen van popster Beck, de melancholie van Joni Mitchell of de verteerbare zwaarmoedigheid van Beethoven worden gedraaid, de dansers trekken zich niets aan van de elke vijf minuten wisselende muzikale sferen. Het is allemaal aangenaam, maar Rogie maakt niet duidelijk wat hij wil vertellen. Theatrale elementen als de woorden, de beweging, de muziek en het licht opereren langs elkaar heen zonder spanning op te bouwen, conflicten uit te lokken of harmonie te creëren. Rogie wilde weliswaar de mens in zijn complexe veelzijdigheid tonen, het lukte hem niet een uitdagende vorm te vinden, de elementen te verbinden en een statement te formuleren. Op de lenige De Paiva Souza na springt geen van de dansers als persoonlijkheid in het oog en blijven ze gebruikt materiaal. Ophelia's woorden op band zijn in Panorama als enige in staat om de aandacht vast te houden. En haar devies is: twijfel.

Rogie & Company: Panorama. Choreografie Piet Rogie, muziek o.a. L. van Beethoven, Beck, Joni Mitchell, Nick Drake. Gezien 4/12 Lantaren/Venster Rotterdam (t/m 16/12), aansluitend tournee. Inl: (010) 2440968