De bus is zo grijs nog niet

Steeds meer particulieren rijden privé in een bestelwagen. Luxe genoeg, ruimte in overvloed en drievoudig belastingvoordeel. Om de fiscus niet op de kast te jagen, zien de importeurs af van advertentiecampages.

Je ziet het steeds vaker: vrouwen, de achterbank vol met kinderen, achter het stuur van een Ford Transit, een Volkswagen Transporter of een Hyundai H200. De luxe bestelwagen met dubbele cabine is niet alleen populair bij aannemers. Steeds meer particulieren hebben de fiscale voordelen ontdekt van de bedrijfswagen met grijs kenteken. BPM, de Belasting op Personenauto's en Motorrijwielen, hoeft voor een bestelwagen niet te worden betaald. Ook de wegenbelasting is veel lager dan voor personenauto's. En zelfs bij de pomp valt voordeel te behalen, want de belastingdienst maakt voor bedrijfswagens geen onderscheid tussen benzine- en dieselmotoren.

Een nieuwe Mercedes voor slechts 44.000 gulden, een wagen met vijf zitplaatsen en een zee van ruimte, die (volgens de verkoopbrochure) ,,wat betreft comfort, veiligheid en uitrusting de vergelijking met de overige Mercedes-Benz limousines in geen geval uit de weg hoeft te gaan''. Niet iedereen begrijpt hoe dat kan, zo'n goedkope aanbieding. Zoals blijkt uit de autorubriek van het digitale tijdschrift Ouders online (www.oudersonline.nl). Tussen allerlei brieven van tevreden bezitters van bestelwagens staat de oproep van een vader van een groot gezin die het niet vertrouwt: ,,Zo'n auto zonder BPM en met allerlei voordelen, lijkt bijna te mooi. Wie kent nog nadelen?''

Bij de bedrijfswagendealers op het industrieterrein zou deze huisvader zich kunnen overtuigen. De keuze is groot. Bijna alle autofabrikanten hebben de bedrijfsbus nieuw leven ingeblazen. Volkswagen is marktleider met de Transporter, waarvan er vorig jaar in Nederland 9.064 werden verkocht. De Mercedes Vito (7.195 exemplaren) en de Hyundai H200 (5.827) volgen. Mercedes vormt de top van het bestelwagensegment, Kia en Hyundai bedienen de onderkant van de markt. Het no-nonsense model van de Hyundai H100 is voor particulieren te koop vanaf 32.000 gulden.

Op de achterbank van zo'n bestelwagen is de zit wat hoog. En achteruit inparkeren is geen pretje. Maar verder lijkt de moderne bestelwagen nauwelijks meer op de kale bestelbus waarmee werklui vroeger naar de bouwplaats reden. ABS, airco, elektrische ramen, lichtmetalen velgen – vrijwel alle bekende `extraatjes' zijn ook leverbaar op de bedrijfswagen. De accessoires zijn bovendien 45 procent goedkoper dan op personenauto's, want eveneens vrij van BPM.

De grijs-kentekenwetgeving is altijd buitengewoon ingewikkeld geweest. ,,Daar zou je een boek over kunnen schrijven'', herinnert Rob Baan van de brancheorganisatie Bovag zich het gesteggel met de fiscus. Van een Porsche kon ooit een `bedrijfswagen' worden gemaakt door de minuscule achterbank te verwijderen. Ook moesten lange tijd de achterramen van bedrijfswagens worden geblindeerd, een maatregel die de verkeersveiligheid niet bevorderde.

In 1994 zijn de criteria voor bedrijfswagens aangescherpt. Het laadgedeelte dient bepaalde afmetingen te hebben. En bij wagens met een dubbele cabine is een scheidingswand verplicht. Soms moeten importeurs nog flinke toeren uithalen om door de typegoedkeuring te komen. Zo heeft Mercedes de achterruit van de Vito met de dubbele cabine moeten uitbouwen om het laadgedeelte de vereiste diepte te geven. Regelmatig heeft staatssecretaris Vermeend (Financiën) de afgelopen jaren in antwoord op Kamervragen de regels nader gepreciseerd.

In Nederland rijden ruim 600.000 bestelwagens rond. Hoeveel particulieren in de fiscaal-vriendelijke auto rondrijden, is niet bekend. Alle importeurs spreken stellig van een groeimarkt. Peter Plevier, woordvoerder van Mercedes Nederland, betwijfelt echter of veel Vito's alleen privé worden gebruikt. ,,95 procent van de Vito's met een dubbele cabine wordt zowel voor zakelijke als privé-doeleinden gebruikt. Voor 45.000 gulden zijn er immers ook al kleine ruimtewagens te koop.'' Bij de goedkopere merken geldt de bestelwagen volgens Plevier vaker als alternatief voor een personenauto. De enorme groei de afgelopen jaren van het aantal bestellers met een dubbele cabine is het bewijs voor die stelling. Ford monteert dit jaar in twee van de drie Transits zo'n bank. Driekwart van alle Hyundai's H200 heeft vijf zitplaatsen, en van alle nieuwe Kia Pregio's heeft 80 procent een achterbank.

John Smits, verkoopadviseur bij het Mercedes bedrijfswagencentrum Rogam in Bergschenhoek, nuanceert de woorden van Plevier. ,,Sinds enige tijd beseft de particulier dat bij ons een groot voordeel is te behalen'', zegt Smit. Regelmatig ruilen klanten met kinderen een stationwagen in voor een Vito. Ook kampeerders die een stevige caravantrekker zoeken, ontdekten de robuuste bedrijfswagen. ,,Een verstandige keus'', aldus Smits. ,,Een met veel accessoires aangeklede wagen op een grijs kenteken is tienduizenden guldens goedkoper dan een wagen op geel kenteken. Bovendien is de restwaarde van een Vito veel hoger dan van een personenwagen.''

Naast Rogam in Bergschenhoek zit Hyundai-dealer Van der Wel. In de showroom staan een Mazda 626 en een andere Japanse personenauto die beide onlangs zijn ingeruild voor een H200. Deze Zuid-Koreaanse bestelwagen is een van de bestverkochte bedrijfsauto's van Nederland. ,,Onze bestelwagens worden gekocht door mensen die willen rijden in een MPV, zonder zoveel te willen betalen'', zegt directeur Leo van der Wel. De bestverkochte MPV (Multi Purpose Vehicle) in Nederland is de Chrysler Voyager. Deze ruimtewagen is te koop vanaf 65.000 gulden.

,,Nederland is erg gevoelig als het om de portemonnee gaat'', zegt Mercedes-woordvoerder Plevier. ,,De consument maakt graag gebruik van de mazen in het net, het is een fiscaal verhaal.'' Binnen de brancheorganisatie RAI/Bovag hebben de importeurs afgesproken dat ze niet van de daken schreeuwen wat voor voordeel de particulier bij de bedrijfswagendealer kan behalen. ,,Dat ligt gevoelig in Den Haag'', zegt Plevier. ,,Daarmee jaag je de fiscus in de gordijnen'', zegt Van der Wel.

Volgens Mercedes-verkoper Smits worden in veel bedrijfswagens dubbele cabines aangebracht als gebaar naar het personeel. Werknemers kunnen zo in het weekeinde ook met het gezin op pad in de bedrijfswagen. In het belastingplan van staatssecretaris Vermeend wordt dit gemengd gebruik van bedrijfswagens aangepakt. Werknemers in een leasewagen met meer dan één stoel, moeten vanaf 1 januari 2001 met een kilometerboekhouding aantonen dat ze minder dan 7.000 kilometer per jaar privé in de bedrijfswagen rijden. Kunnen ze dat niet, dan geldt de fiscale bijtelling voor leaseauto's ook voor bedrijfswagens. Werknemers moeten dan 25 procent van de catalogusprijs van de bedrijfsauto bij hun inkomen optellen en daar belasting over betalen.

Volgens woordvoerder J. Hommels van Financiën zijn er geen plannen in de maak om het grijs-kentekenbeleid voor particulieren te herzien. ,,Er zijn meer regelingen die de fiscus geld kosten'', zegt Hommels.